Francıs tipi hidrolik türbinlerde kavitasyonun etkisi

Kavitasyon olayına su türbinlerinde, santrifüj pompalarda, gemi pervanelerinde, boru donanımlarındaki vana ve dirseklerde ve tekniğin daha bir çok sahasında da rastlamak mümkündür.Kavitasyonla çalışan herhangi bir türbinin veriminde bir miktar düşme olur. Ancak, kavitasyon olayının önemi; kavitasyonla çalışan bir türbinin yalnız veriminin düşmesinden değil, kavitasyon olayı tahribatına maruz kalan malzemenin çok süratli bir şekilde yıpranarak süngerleşmesinden ve parçalanmasından ileri gelmektedir. Su türbinlerinin konstrüksiyonlarında dikkat edilecek başlıca noktalardan biri, herhangi bir işletme durumunda su türbininin kavitasyon sınırı içine düşmemesi için gerekli bütün tedbirleri almaktır.Francis tipi hidrolik türbinlerde meydana gelen kavitasyon olayı Türkiye'de başta Sarıyar, Gökçekaya, Karakaya, Keban Hidroelektrik santralleri (HES) olmak üzere birçok santralde görülmektedir. Bu çalışmada Fırat Havzasında bulunan Karakaya ve Keban HES'lerde meydana gelen yoğun kavitasyon olayı ayrıntılı olarak incelenmekte, Atatürk HES türbinlerinin kavitasyonsuzluk durumu irdelenmekte ve 20-30 senelik hidroelektrik santrallerde, kavitasyon olayını azaltabilmek ve türbinlerden çok daha iyi verim almak için yapılması gerekenler anlatılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Hidrolik türbin, kavitasyon, türbin verimliliği, Francis türbin