Beytülmakdis'de din ve vicdan özgürlüğü

Günümüzde, insan hakları kavramının sonuna gelindiğini, içinin boşaltıldığını ileri süren düşünürler olduğu gibi, insan hakları kavramının sürekli bir gelişim içerisinde olduğunu ve halen bu alandaki sorunlara çözüm üretme potansiyelinin olduğu savunanlar da bulunmaktadır. Uluslararası ilişkiler disiplini bünyesinde hazırlanan bu çalışmanın müellifi, bir hukukçu olarak ve insan hakları teorisinden de destek alarak din ve vicdan özgürlüğü ile sınırlı olmak üzere bir araştırma yapmıştır. Şüphesiz uluslararası ilişkiler biliminin dinamikleri ile hukuk biliminin dinamikleri birbirinden farklıdır. Ancak konu, temel bir hakkın kullanılması ve korunması boyutunda uluslararası ilişkiler mekanizmalarının ne düzeyde çözümler üretebileceğine yoğunlaştığı için, ulaşılan bilgiler iki bilim alanının kesişim noktasında yorumlanmıştır. İnsanlar, uluslararası sözleşmelere ve organizasyonlara, kuruluş amaçları dikkate alındığında temel hakların daha etkin korunması için ihtiyaç duyarlar. İnsan hakları şemsiyesi altında önemli bir yere sahip olan din ve vicdan özgürlüğü ise, uygulama biçimleri ile son yüzyılda dünya genelinde farklı görünümler arz etmektedir. İnsan haklarının evrensel düzeyde kabul edilmesi ve korunması gerektiği önermesinden hareket eden ve tümden gelim metodunu takip eden bu çalışma, ilk planda insan hakları kavramını ve gelişimini, ikinci planda din ve vicdan özgürlüğünün kapsamını ve bileşenlerini ele almaktadır. Bu çalışmanın asıl araştırma sorusu ise, Yahudi, Hristiyan ve Müslüman bireylerden oluşan halkı ile, Beytülmakdis (Kudüs) toprakları içerisinde din ve vicdan özgürlüğü konusunda geçmişten günümüze yaşananlara odaklanmıştır. Kadim bir geçmişi ve tarihsel arka planı incelendiğinde üç din mensupları için kutsallığı bulunan ve stratejik konumda olan bu bölge çok çalkantılı dönemler geçirmiştir. Tarihi kaynaklar, bu bölgenin Müslüman yöneticilerin idaresinde olduğu dönemlerde huzurlu olduğunu doğrulamaktadır. Ancak, uluslararası hukukun tüm mekanizmalarına rağmen son yüz yılda işgal altında olan bu topraklarda yaşam hakkı, özgürlük ve güvenlik hakkı gibi en temel insan haklarının dahi defalarca ihlal edildiği bir gerçektir. Bu çalışma kapsamında, bölgesel düzeyde temel hakların korunması için varlık gösteren mekanizmaların da, din ve vicdan özgürlüğü alanında işgal altındaki bu topraklardan yükselen sese henüz bir çözüm sunamadığı değerlendirilmiştir. Dünya üzerindeki her insan oldukça değerlidir, temel hak ve hürriyetlere sahiptir ve bu hakların korunması ve yaşatılması aslında tüm insanlar için bir sorumluluktur. Bu araştırma sonucunda, farklı inançlardan insanların bir arada barış içerisinde yaşama tecrübesine sahip bu bölgenin tekrar eski günlerindeki huzurlu atmosferine kavuşması için uluslararası hukuk biliminin ve uluslararası koruma mekanizmalarının daha etkin çalışması gerektiği önerilmektedir.