Geleneksel duvar halılarının resimlerde yorumlanması

İnsanoğlu, anlama, anlamlandırma ve üretici özellikleri ile farklı öğeleri ve düşünceleri birbiriyle ilişkilendirerek yeni bir yapı veya düşünce ortaya çıkarabilme yetisine sahiptir. Bu durum, hayatın her alanında olduğu gibi sanatta da böyledir. Sanatçı, farklı kültürlere, disiplinlere, alanlara ya da kavrama özgü bir yapıyı, düşünceyi ya da anlamı, bağımsız olanla harmanlaması ile yeni anlamlar ve yapılar oluşturarak yapıtlar üretebilir. Bu çalışmanın amacı, geleneksel duvar halıları kullanılarak resimsel uygulamalar oluşturmak ve bu bağlamda sanat adına çıkarımda bulunmaktır. Bu çalışmada, farklı kaynaklardan literatür taraması yapılmış olup, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu süreçte, elde edilen bilgiler doğrultusunda tez kapsamında oluşturulan çalışmaların, sanata yansıyan örnekleri ele alınarak ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, tez çalışmasının oluşturulmasında, problem durumu, amaç, önem, yöntem gibi başlıklara değinilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümde, tez kapsamında yapılan çalışmalarla ilgili olan bir takım araştırmalara ve incelemelere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise, betimsel analiz yöntemi kullanılarak tez kapsamında yapılan resimlerin çözümlemelerine yer verilmiştir. Bu bölümde, tez kapsamında yapılan araştırmalar ve incelemeler ile varılan sonuçlar üretilen resimlerin çözümlemeleri ile somutlaştırılmıştır. Dördüncü bölümde, lisans öğrenimi sırasında 6, lisansüstü eğitimi sırasında 6, tez aşamasında ise 10 olmak üzere oluşturulan 22 adet resim aşamalı olarak açıklanmıştır. Resimlerin oluşum sürecinin başında, tüy dokusundan faydalanılmıştır. Sonrasında halı ve kilim nesnelerinden faydalanılarak kompozisyonlar oluşturulmuş ve resim yüzeyine uygulanmıştır. Son aşamada ise lisans döneminin son uygulaması olan resim yüzeyinde ilk duvar halısı denemesi yapılmıştır. Bu denemenin ardından lisansüstü eğitimi boyunca bu resmin versiyonu olan bir dizi resim oluşturulmuştur. Tez aşamasında yapılan çalışmalarda, Anadolu'nun popüler desenli duvar halıları konu edilmiştir. Bu halıların konu tasvirleri incelenerek, zihinde çağrıştırdığı anlamlar ve ilişkiler doğrultusunda benzer anlamlar barındıran başka bir nesne, resim yüzeyinde birlikte kullanılmıştır. Böylece nesneler arasında ortak ve yeni bir anlam oluşturulmuştur. Kullanılan nesnelerde kopyanın ötesine geçerek uygulamadaki farklılıklar ve oluşturulan anlamlarla resimsel dil oluşturulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, duvar halılarının renk ve motiflerinin zengin görüntüsü ile halıların konu içeriğinden faydalanılarak resimler üretilebileceği saptanmıştır.