Grup asansör sistemlerinin kontrolü için optimizasyon ve tahmin tabanlı çevresel zeka uygulaması

Günümüzde sayıları gün geçtikçe artan yüksek katlı binalarda dikey taşımacılık hizmetinin sağlanabilmesi için bina içerisinde birden fazla asansör kabininin kullanımı bir zorunluluk haline gelmiştir. Özellikle kullanıcılar açısından zaman ve enerji verimliliğinin önemli olduğu bu sistemler için yüksek performanslı kontrol algoritmaların geliştirilmesi kaçınılmaz bir gerçektir. Literatürde bu konu ile ilgili çeşitli çalışmalar olmasına karşın, tüm parametrelerin göz önüne alınamaması bu sistemlerde önemli konfor, zaman ve enerji kayıplarına sebep olabilmektedir. Bu tez çalışmasında grup asansör sistemleri için optimizasyon ve tahmin tabanlı yeni bir çevresel zekâ uygulaması geliştirilmiştir. Birçok optimizasyon algoritmasının sonuçlarını bir tahmin algoritması ile birleştirerek sunan bu yaklaşım temel olarak kullanıcıların ortalama bekleme süresi, ortalama seyir süresi ve kabinlerin enerji tüketim değerlerinin dengelenmesini amaçlamaktadır. Farklı bina ve kabin karakteristiklerine göre geliştirilen algoritma ile elde edilen verimlilik çeşitli senaryolar üzerinden simülasyon sonuçları ile doğrulanmaktadır. Optimizasyon için kullanılan genetik algoritma, DNA hesaplama ve yapay bağışık sistem tarafından elde edilen sonuçlar ile bir tahmin algoritmasından elde edilen sonuçlar bulanık mantık kullanılarak birleştirilmiştir. Önerilen yeni yaklaşımın doğrulanması için 2-5 adet kabinli 10-20 katlı bina kombinasyonları kullanılarak farklı uygulama senaryolarında yaklaşık %20-25 zaman tasarrufu ve yaklaşık %10 enerji tasarrufu sağlandığı görülmüştür. Burada önemli olan nokta kullanılan enerjinin tüm kabinler arasında eşit kullanımını sağlamak olmuştur. Çünkü kabinlerin eşit oranda enerji tüketmeleri eşit oranda kullanıldıklarını, dolayısıyla mümkün olduğu kadar zaman açısından da optimum kullanıldığını gösterecektir. Bu nedenle tez kapsamında birçok optimizasyon algoritması ile tahmin algoritmasından elde edilen özellikler birlikte kullanılarak verimlilik sağlanmıştır.