Gümüşhane – Kelkit yöresi yüksek dağ ekosistemi ağaçlandırmalarının sürdürülebilir ormancılık ilkeleri ve iklim değişikliği senaryoları kullanılarak değerlendirilmesi

Yüksek dağ ekosistemleri kendine özgü karakteristik özellikleri ile korunması gereken özel oluşumlardır. Bu oluşumların içinde subalpin, montan ve submontan kuşaklarda yer alan yüksek dağ orman ekosistemleri de yer almaktadır. Çığ, heyelan, erozyon, sel ve taşkın gibi önemli doğal olaylarının olumsuz etkilerinden daha alt yükselti kademelerinde bulunan tarım ve yerleşim alanlarının etkilenmemesi için yüksek doğ orman kuşaklarının korunması önem arz etmektedir. Bu ormanlar aynı zamanda tatlı su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi açısından da büyük bir öneme sahiptir. Doktora tez çalışması olarak hazırlanan bu araştırma kapsamında Gümüşhane ve Bayburt illerinin sınırları içinde kalan ve sarıçam (Pinus sylvestris L.) ile tesis edilen yüksek dağ kuşağı ağaçlandırma çalışmalarının gelişim performansı ve adaptasyon durumları incelenmiş aynı zamanda bu kuşakta iklim değişikliği senaryoları uygulanarak 2060 ve 2100 yıllarında meydana gelebilecek ekosistem değişiklikleri analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre 2017 ve 2019 yıllarında Bayburt, Kelkit ve Şiran mıntıkalarında tesis edilen sarıçam ağaçlandırmalarında büyüme performansı bulundukları ekstrem ekolojik koşullar dikkate alındığında memnuniyet verici düzeyde bulunmuştur. Yine aynı ağaçlandırma alanlarında 2019 ve 2020 yıllarında belirlenen ortalama yaşama yüzdesi değerlerinin %78 ve %65 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Yine çalışma kapsamında uygulanan iklim değişikliği senaryolarının sonuçlarına göre araştırma alanında SSPs 245 sürecine göre 2060 yılında yarı kurak niteliğine sahip olan alanlar 284 ha yarı kurak alanlar, 7401 ha kurak alanlara, 2100 yılında ise aynı senaryoya göre yarı kurak nitelikteki alanlar 1818 ha'a ve kurak alanlar 8742 ha'a çıkması ve dönüşmesi beklenmektedir. SSPs 585 senaryosuna göre 2060 yılında yarı kurak niteliğine sahip olan alanlar 880ha'a, kurak alanlar 9370 ha'a, 2100 yılında ise aynı senaryoya göre yarı kurak nitelikteki alanlar 8202ha'a ve kurak alanlar 11280 ha'a çıkması öngörülmektedir. Bu kapsamda yöredeki küresel ısınma etkilerinin sebep olduğu vejetasyon değişimleri yakından izlenmeli, doğal gen kaynakları korunmalı, ağaçlandırma çalışmalarında kullanılacak tür ve orijinlerin doğru belirlenmesi için genetik test programları uygulamaya geçirilmelidir.