Güney Azerbaycan Milli Hükümeti

Ortadoğu denkleminin en büyük bilinmezlerinden biri olan İran, siyasi dalgalanmaları, zengin petrol yatakları ve jeopolitik konumuyla son iki yüz yıldır dünya kamuoyunun gündeminde kendine yer bulmaktadır. Çok uluslu multi-etnik bir yapıdan oluşan İran muhafazakâr kabuğunun altında modernleşme çabalarını da sürdürmektedir. İranlılık kimliği altında sert bir merkezileştirme olgusuna yönelen siyaseti, Batı dünyası ve ABD'ye karşı kullandığı retoriğiyle dikkatleri üzerine çekmektedir. Satranç tahtasına dönen bölgede özellikle Rusya'nın varlığı ve onun izlemiş olduğu siyaseti, bu coğrafyada çıkarları olan devletleri yeni politikalar üretmeye sevk etmektedir. Özellikle Soğuk Savaş döneminde zirveye ulaşan İran-Rusya-Batı ilişkileri son derece kırılgan bir yapıya ulaşmıştır. Tüm bu yaşananlar sırasında, İran etnik yapısının büyük çoğunluğunu oluşturan Türklerin özgürlük mücadeleleri ele alınmıştır. Bu tez çalışmasında, İran etnik yapısının büyük çoğunluğunu oluşturan Azerbaycan Türklerin (soğuk savaş döneminde) ortaya koydukları özgürlük mücadeleleri ele alınmıştır. Alan yazında konunun uzmanları tarafından kaleme alınmış eserler, makaleler, gazeteler ve dergiler titizlikle incelenmiş, yine o yazarların ulaşmış oldukları sonuçların doğruluğu irdelenmiştir. İran coğrafyasının var olduğu zamanlardan beri bölge de varlığını sürdüren Türk'ler, taraflı birçok yazıda istilacı olarak gösterilmektedir. Genetik kodu farklı birçok etnik yapıya yurt sahipliği yapan bölgede özellikle Azerbaycan Türkleri, sistematik bir şekilde asimileye uğramakta, kimlikleri bilerek değiştirilmektedir. Dünya var olduğu günden beri hüküm sürdüğü bütün topraklarda ilk amacı adaleti sağlamak olan Türk milleti, bölgede neden istenmemektedir? Güney Azerbaycanlı Türklerin başlatmış olduğu bağımsızlık hareketleri niçin başarıya ulaşamamıştır? Bu özgürlük mücadelesinde Türkiye'nin tutumu nedir? Güney Azerbaycan Türklerine yardım eden Sovyetler, gerçek bir dost mu, sinsi bir düşman mı? Tezimiz de bütün bu sorulara belgeler eşliğinde cevaplar aranacaktır. Beş ana başlıktan oluşan tezin ilk bölümü İran tarihi, İran'ın etnik yapısı ve ikili ilişkilerini anlatmaktadır. Tezin ikinci bölümünde, Güney Azerbaycanlı Türklerin bu bölgedeki var oluş yılları ele alınacaktır. Yabancı yazarların dediği gibi Türk'ler bölgeyi istila eden bir millet midir? Tezin üçüncü bölümünü Güney Azerbaycan Türklerinin İran'da başlatmış olduğu ilk meşrutiyet hareketleri ve Azadistan Devleti oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde Güney Azerbaycan Milli Hükümetinin kuruluş süreci ve beşinci bölümde Güney Azerbaycan Milli Hükümeti ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise aradığımız soruların cevapları yer almaktadır. Güney Azerbaycan Hükümeti, Sovyetlerin kurmuş olduğu kukla bir yapımı, yoksa özgürlük uğruna canlarını hiçe sayan bir milletin onurlu hikâyesi mi olduğudur.