Haloalkalotoleran/haloalkalofilik fungusların izolasyonu, identifikasyonu ve biyoteknolojik potansiyelleri

Bu çalışmada fungus izolasyonu için ekstrem koşulların hâkim olduğu, hipersalin ve aynı zamanda alkali özellikte tektonik bir göl olan Acıgöl (Çardak / Denizli /Türkiye) seçilmiştir. Mevsimsel olarak iki istasyondan toplam 8 su örneği alınmış ve membran filtrasyon yöntemiyle mikrofungus izolasyonları yapılmıştır. Halotolerans ve alkalotolerans testleri sonucunda ılımlı halofil olduğu belirlenen izolatlar, antimikrobiyal ve antioksidan aktivite, ekzopolisakkarit üretimi açısından taranmıştır. İzolatların antimikrobiyal aktivitesi E. coli, St. aureus, C. albicans kullanılarak agar blok yöntemi ile belirlenmiştir. Antioksidan aktivite için DPPH yöntemi kullanılmıştır. Ekzopolisakkarit üretimi çalışmalarında besiyerinde oluşan EPS etil alkol ile çöktürülerek fenol-sülfürik asit yöntemiyle karbonhidrat miktarı belirlenmiştir. Su örneklerinden toplam 199 mikrofungus izole edilmiş ve bu izolatlar geleneksel ve moleküler yöntemlerle tanılanmıştır. İzolatların %31 Penicillium, %28 Aspergillus, %11 Cladosporium, %6 Alternaria cinslerine ait olduğu belirlenmiştir. İzolatlar arasında A. alternata (8), A. flavus (19), A. tubingensis (10), C. cladosporioides (12), P. chrysogenum (15), P. allii (10) daha yaygın gözlenen türler olarak değerlendirilmiştir. Aspergillus urmiensis, Cladosporium limoniforme ve Neocamarosporium obiones türlerinim Türkiye için yeni kaydolduğu belirlenmiştir. A. dimorficus AG2B-4-1 izolatı C.albicans'a karşı aktivite göstermiştir. E. coli'ye karşı A. tubingensis AG1X1-6 izolatı 10 mm, karşı P. heteringtonii AG1-50-3 izolatı ise S. aureus'a 21 mm inhibisyon zon çapı ile en yüksek aktivite göstermiştir. BHT kontrolü eşliğinde yapılan antioksidan aktivite değerlendirmesinde P. chrysogenum AG2X2-7 izolatının % 77 ile en yüksek radikal süpürücü aktivite gösterdiği belirlenmiştir. A. tubingensis AG1X1-3 izolatı en yüksek miktarda (7,79 mg) EPS üretmiştir. Halotoleran/halofilik ve alkalotoleran/alkalofilik fungus metabolitleri çoklu ve benzersiz özellikleri ile biyoteknoloji ve endüstrideki uygulamalar için büyük umut vaat etmektedir. Anahtar Kelimeler: Acıgöl, Ilımlı halofil, Haloalkalotoleran, Penicillium, Aspergillus