Hastane öncesi acil tıp hizmetlerinde insansız hava araçlarıyla (İHA) transportu sağlanan otomatik eksternal defibrilatörlerin kurtarıcı grupları arasında kullanım düzeylerinin incelenmesi

Bu araştırma hastane öncesi alanda gelişen kardiyak arrest olgularında halktan yetişkin tüm eğitim seviyesindeki gönüllülerin, simülasyon mankenine telefon aracılığı (T-KPR) ile temel yaşam desteği (TYD) uygulayabilme, İnsansız Hava Aracı (İHA) ile transportu sağlanan Otomatik Eksternal Defibrilatörü (OED) İHA'dan teslim alma ve uygulama düzeyini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Bolu Highway Outlet® AVM ziyaretçileri oluşturmuştur. 18 yaş üstü her eğitim düzeyindeki gönüllüler örneklem olarak alınmıştır. Çalışmamız TYD uygulayıcısı ve İHA karşılayıcısı olarak ikişerli gruplar şeklinde yapılmıştır. Gönüllülerimiz şahsi telefonları aracılığıyla araştırmacımızı aramıştır. Araştırmacımız gönüllülerimize eğitim simülasyon mankenine T-KPR yöntemiyle TYD uygulatmıştır. Ayrıca AVM girişine iniş yapan İHA'dan OED'yi teslim alma ve uygulama düzeyleri incelenmiştir. Gönüllülerin reaksiyonları ve süreleri video kayıtları üzerinden değerlendirilmiştir. Veri analizleri, IBM SPSS v.21 kullanılarak yapılmıştır. Araştırmamızda TYD uygulamasında egzersiz seviyesinde sertifika sahibi olanların iyi seviyede olduğu, sertifika sahibi olmayanların ise hem zayıf hem de iyi seviyede oldukları görülmüştür. Sağlık çalışanlarının ise beklendiği üzere tamamına yakını iyi düzeyde egzersiz seviyesine sahip oldukları görülmüştür. (p<0,05) İlk yardım sertifikasına sahip olan ve olmayan bireylerin çoğunluğunun; sağlık personellerinin ise tamamının ABC kontrolünü yaptıkları görülmüştür. Göğüs basısı başlama süresi sertifika sahibi olmayanlarda çoğunlukla 120 saniyenin üzerinde; sertifika sahibi olanlarda ise çoğunlukla 81-120 (sn) aralığında olmuştur. (p<0,05) Grupların tamamında göğüs basısı duraklama süresi çoğunlukla düşük çıkmıştır. Benzer şekilde yanlış el pozisyonu ile yapılan göğüs basıları sayısı tüm gruplarda düşük çıkmıştır. (p<0,05) Sonuç olarak; hastane dışı kardiyak arrestlerde T-KPR efektif uygulandığında farklı eğitim düzeyindeki kurtarıcıların TYD uygulayabildikleri, İHA'lar tarafından transferi sağlanmış OED'leri kolaylıkla teslim alabildikleri ve başarılı bir şekilde simülasyon mankenine uygulayabildikleri görülmüştür.