Hava trafik yönetiminin uçaklarda yakıt tüketimi ve emisyona olan etkilerinin gerçek uçuş verilerine dayalı analizi ve bir model önerisi

Hızla artan hava trafiği nedeniyle hava taşımacılığı endüstrisinin hava kirliliği ve iklimsel değişiklikler ile ilgili çevresel etkileri son yıllarda artış göstermiştir. Bu çevresel etkilerin azaltılması amacıyla yakıt tüketiminin ve emisyon miktarının düşürülmesinde uçak ve motor teknolojilerinin geliştirilmesinin yanı sıra hava trafik yönetimi (ATM-Air Traffic Management) verimsizliğinin de dikkate alınması gerekmektedir. Bu çalışmada; yurt içi uçuşlardaki hem yakıt tüketiminin hem de emisyon miktarının ATM ile ilişkisi gerçek verilere dayalı olarak ortaya konulmuştur. Bu amaç doğrultusunda; havaalanı çevresindeki, terminal manevra sahasındaki (TMA-Terminal Manoeuvring Area) ve yol safhasındaki yakıt tüketimleri ve buna bağlı ortaya çıkan emisyon miktarları belirlenmiştir. Havaalanı ve çevresindeki ATM uçuş verimsizliğinin belirlenmesi amacıyla İniş ve kalkış döngüsü (LTO-Landing and Take-off Cycle) safha süreleri çalışma kapsamındaki her bir havaalanı için belirlenmiş ve ICAO LTO ile kıyaslamaları yapılmıştır. TMA ve yol safhasındaki ATM uçuş verimsizliğinin belirlenmesi için yurt içi uçuşların yatay ve dikey uçuş verimsizlik analizleri yapılmıştır. Bu analizler neticesinde ATM verimsizliğinin karmaşık hesaplama yöntemleri olmadan kolay bir şekilde ölçülebilmesi amacıyla ATM uçuş verimsizlik modeli geliştirilmiştir.