Havalimanlarında dijital olgunluk seviyelerinin değerlendirilmesi: Türkiye uygulaması

Havacılık sektöründe dijitalleşme; yolcu deneyimi, operasyon yönetimi, güvenlik, altyapı yönetimi gibi birçok alanı etkileyen bir süreçtir. Günümüz havalimanlarında birçok alana etki eden dijitalleşme, aynı zamanda havalimanı operasyonlarının etkin, verimli, hızlı ve güvenli yönetilmesini sağlamaktadır. Dijitalleşme ile operasyonların bütüncül bir şekilde değerlendirildiği dijital olgunluk kavramı önem kazanmaktadır. Bu bağlamda havalimanlarının dijital olgunluklarının bütünsel bir biçimde değerlendirilerek ölçülmesi havalimanı yöneticileri ve paydaşları için gereklilik haline gelmektedir. Çalışmanın amacı, havalimanlarının dijital olgunluk seviyelerini değerlendirmeye yönelik çok kriterli karar verme (ÇKKV) çerçevesi geliştirerek Türkiye'de seçilen beş havalimanının bu çerçeve kapsamında analiz edilmesinin sağlanmasıdır. Çalışmada ilk olarak, literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda havalimanlarına özgü dijital olgunluk değerlendirme kriterleri belirlenmiştir. Ardından bu kriterlerin önem derecelerinin hesaplanması amacıyla BWM yönteminden faydalanılmıştır. Belirlenen kriter ağırlıkları doğrultusunda Türkiye'de faaliyet gösteren beş farklı havalimanının operasyon kontrol merkezi yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda dijital olgunluk seviyeleri değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda her birinin dijital olgunluk seviyesi hesaplanarak GİA, MULTIMOORA ve MABAC yöntemleriyle sıralaması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, havalimanlarında dijital olgunluk seviyesi değerlendirme kriterlerinden en iyi kriterin güvenlik, en kötü kriterin kültür olduğu ortaya koyulmuştur. Alt kriterlere bakıldığında ise siber güvenlik sigortası yaptırılmasının ve dijital dönüşümle ilgili bilgilendirme eğitimlerinin alınmasının önemi ortaya çıkmıştır. Son olarak Türkiye'deki havalimanlarının dijitalleşme konusunda bulunduğu konumu belirterek karar vericilere dijital dönüşüm stratejilerinin geliştirilmesinde yol gösterici nitelikte öneriler sunulmuştur.