Hayvanların yasal haklarının sosyal medya aktivizmi bağlamında değerlendirilmesi

Türkiye ve dünya kamuoyu, hayvan hakları bağlamında çeşitli kazanımların elde edilebilmesi için uzun yıllardır sürdürülen hayvan hakları aktivizmine tanıklık etmektedir. Söz konusu aktivizmin mecraları ve referansları dönem dönem farklılıklar gösterse de her seferinde aktüel bir sorunsal olarak medya görünürlüğüne sahip olmaktadır. Referansların farklılaşması en temelde hayvan hakkı ihlalinin kamusal görünürlüğüyle ilgilidir. Çünkü hayvanlara ilişkin yasal hak talepleri hayvanların yiyeceğe, giyeceğe, performansçılara, yarışçılara dönüştürülmesi ve araçsallaştırılması gibi farklı boyutlar özelinde kümelenmekte; her bir hak ihlali karşısında sergilenen karşı-duruşlar farklı bilimsel, felsefi ve etik argümanlarla temellendirilmektedir. Aktivizm performansının sergilendiği mecraların başında ise büyük oranda dijital platformlar gelmektedir. Havyan hakları aktivizminin dijitalleşmesi, klasik aktivizm süreçleriyle karşılaştırıldığında oldukça yeni ve özgün dinamiklere dayanmakta ve hem süreç yönetimi hem de kitle etkileşimi bağlamında özgün kazanımlara ulaşabilmektedir. Arkeozoolojik çalışmalar incelendiğinde, Orta Anadolu'yu işaret ettiği görülmektedir. Döneminde Mezapotamya'nın en ihtişamlı döneminin yaşandığı düşünülen Hammurabi'nin kanunlarında hayvanlara ilişkin kanunlar göze çarpmakta ve düzenlemeler çoğunlukla "Tarım" tasnifi altında yer almaktadır. Hammurabi Kanunları hayvan haklarının tarihine ilişkin önemli ipuçları sunmaktadır. İnsan-doğa ikiliği/karşıtlığı göz önüne alındığında geçmişten günümüşe insanın doğaya karşı tavrının zihinsel dönüşümü de ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda geçmişten bugüne hayvan algısı ve hayvan haklarının felsefi temelleri literatür doğrultusunda ortaya konmuş, dijitalleşme üzerinde durulmuş son olarak dijital aktivizm çalışmalarına yer verilmiştir. Çalışma betimsel içerik analiziyle mevcut tabloyu ortaya koymakta ve elde edilen bulguların çözümlenmesiyle hayvan haklarına yönelik bilimsel çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç çerçevesinde etkileşimi yüksek hayvan hakları aktivistlerinin sosyal medya aktiviteleri için Twitter hesapları incelenmiş bu incelemede doküman incelemesi temelinde içerik analizi prosedürüne başvurulmuş dolayısıyla nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda hayvan hakları aktivistlerinin hayvan hakları, istismarı, sömürüsü, hayvana kötü muamele, işkence, hayvan barınaklarının genel durumu ve kısırlaştırma gibi meselelerde hassasiyetlerini sosyal medyaya yansıttıkları görülmektedir.