Hazır yemek sisteminde kalite ve maliyete bağlı üretim giderlerinin matematiksel analizi

Bu çalışmada, hazır yemek sektöründe toplam maliyete etki eden karar kriterlerinin göreceli ağırlıkları ve alternatiflerin önceliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 2012 ve 2014 yılları arasında hazır yemek üretiminde maliyeti etkileyen seçenekler (alternatifler), Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi) kullanarak analiz edilmiş ve etki düzeyleri belirlenmiştir. Aylar (12 ay) kriter ve 2012, 2013, 2014 yılları da alt kriter olarak seçilmiştir. Hazır yemek sektörü AHP uygulaması için 6 seçenek, alternatif olarak belirlenmiştir; temizlik, gıda, personel, tüketim, enerji ve diğerleri. Seçilen parametreler hazır yemek sektöründe farklı amaçlar için sıkça kullanılmaktadır ve maliyet gruplarının genel analizinde kullanılabilir. Hem kavramsal hem de operasyonel zorluklar hesaplamaları karmaşık ve külfetli hale getirmektedir. Önerilen yaklaşım hazır yemek sektörü ile ilişkili farklı yıllar arasında veri ve bilgi transferinin yapılabilirliğini sağlamaktadır. Ayrıca, yemek sektörü çalışanlarının pratik tecrübesi ve AHP yöntemiyle elde edilecek öncelik derecelendirmesi proses optimizasyonu için kullanılabilecektir. Bunun yanında, literatürde yemek sektöründe farklı maliyet faktörlerini karşılaştıran çalışmalar bulunamamıştır. Bu çalışma, aynı zamanda yemek sektörü çalışanları ve planlamacılarının alternatif yemek parametrelerinin ağırlıklarını ve önceliklerini anlayarak, bütçe hesaplama ve gerçek maliyetlerin yıllık olarak karşılaştırması için kullanılmasına yardımcı olacaktır. Anahtar kelimeler: Hazır yemek endüstirisi; Üretim maliyeti; AHP; Alternatif; Kriter; Öncelik derecelendirmesi.