Hemşirelik öğrencilerinin ilk yardım bilgi düzeyi ile öz yeterlilik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Kazalar tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en önemli sağlık sorunları ve can kayıp nedenlerinin başında yer almaktadır. İlk yardım eğitimi almış kişilerce zamanında ve doğru bilgilerle yapılan uygulamalar hayat kurtarmaya ve sağ kalıma önemli destek sağlarken, eksik ya da yanlış bilgilerle yapılan müdahaleler sakat kalımlara ve can kayıplarına neden olmaktadır. İlk yardım uygulamalarında başarılı olabilmek için güncel bilgiye sahip olmanın yanında kişinin bilgisini beceriye dönüştürüp doğru müdahaleyi başlatabilen ve olay anını yönetebilen yeterlikte olması da hayati önem arz etmektedir. Hemşireler hasta ve yaralılarla ilk ve en sık karşılaşan meslek grubunda yer alırken gerek sosyal gerekse iş hayatlarında uygun müdahaleleri tereddüt etmeden başlatabilme yetisine sahip olmalılardır. Bu bağlamda geleceğin hemşireleri hemşirelik öğrencilerinin ilk yardım bilgi düzeylerinin ve ilk yardım öz yeterliliklerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinin ilk yardım bilgi düzeyleri ile öz yeterlilik inançları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı-niteliksel tipte yapılmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulundan etik izin, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinden yazılı izin ve hemşirelik öğrencilerinden sözlü onam alınmıştır. Çalışma 15.12.2019-15.03.2020 tarihleri arasında Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik bölümünde öğrenimine devam eden 551 öğrenciler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri; öğrencilerin bireysel özelliklerini içeren "Kişisel Bilgi Anketi", ilk yardım bilgi düzeyinin değerlendirildiği "İlk Yardım Bilgi Düzeyi Anketi" ve ilk yardım öz yeterliliklerinin değerlendirildiği "İlk Yardım Öz Yeterlilik Ölçeği" ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlar kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmada toplanan veriler doğrultusunda hemşirelik öğrencilerinin ilk yardım bilgi anketini doğru cevaplama oranı %61.79 olduğu belirlenirken, 1-9 arasında yetkinlik değerleri bulunan ifadelerden oluşan ilk yardım öz yeterlilik ölçeğinin genel ortalama puanı 6.15 olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelik öğrencilerinin ilk yardım bilgi düzeylerinin orta seviyede olduğu saptanmıştır. İlk yardım konusundaki en temel müdahalelerin doğru bilinmediği ya da unutulduğu belirlenirken, ilk yardım öz yeterliliğinin bilgi düzeyi en yüksek olan grupta en düşük olduğu görülmüştür. Sonuç olarak; öğrencilerin ilk yardım bilgi düzeyini arttırmak, ilk yardım öz yeterliliklerini geliştirmek ve öğrenilen bilginin kalıcılığını sağlamak için farklı öğrenim yöntemlerinin kullanılması, ilk yardım öz yeterlilik algısını arttıran faktörler daha geniş örneklemlerde nitel ve nicel çalışmalarla ayrıntılı olarak incelenmesini önermekteyiz.