Hidrolik kireç esaslı restorasyon harçlarında bazı endüstriyel atık malzemelerin puzolanik özelliklerinin incelenmesi

Doğal hidrolik kireç (NHL) esaslı harçlar; tarihi yapılarda yapının bütünlüğü ve miras değerinden ödün vermeden uzun vadeli dayanıklılığı destekleyebilme kabiliyetleri nedeniyle restorasyon çalışmalarında tercih edilmektedir. Bu tezde, atık mermer tozu, seramik tozu ve taş yünü tozu (ağırlıkça %5, %10 ve %15 oranlarında) ilaveli NHL esaslı harçlar üretildi ve üretilen harçların performansları araştırıldı. Üretilen harçların performansını değerlendirmek için mekanik (basınç ve eğilme dayanımları), yayılma ve kapiler su emme testleri yapılmıştır. Harçların fiziksel özelliklerini incelemek için tane boyutu dağılımı ve yoğunluk analizleri yapılmıştır. Ayrıca, %15 katkı içeren NHL harçlarında XRD (X-ışını difraksiyonu) analizleri de gerçekleştirilmiştir. Mekanik testler, mermer tozu ve seramik tozu katkılı harçlarda basınç ve eğilme dayanımlarının referans numunelere göre daha düşük olduğunu göstermiştir. Ancak, taş yünü katkılı NHL esaslı harçlarda 7 ila 28 günlük numunelerde hem basınç hem de eğilme dayanımlarında önemli iyileştirmelerin olduğu görülmüştür. En yüksek basınç ve eğilme dayanımları sırasıyla 2,91 MPa ve 1,15 MPa olarak ağırlıkça %15 taş yünü tozu tozu içeren 28 günlük harçlarda elde edilmiştir. Mekanik test sonuçları XRD analiz sonuçları ile desteklenmiştir.Yayılma (akışkanlık) testleri, harçtaki katkı tozu oranının %5’den %15’e artmasıyla yayılma çapında önemli bir artış olduğunu göstermiştir. %15 ağırlıkça mermer ve seramik tozu katkılı harçlarda yayılma çapı sırasıyla 165 mm ve 170 mm iken, %15 ağırlıkça taş yünü tozu takviyeli numunede 200 mm'ye ulaşmıştır. Bu durum taş yünü tozu maddesinin gözenekli ve lifli yapısı nedeniyle akışkanlığın iyileştiğini gösterir. Su emilim testleri, üretilen tüm harçlar için kısa vadede daha yüksek emilim ortaya koyduğunu, ancak 24 saat sonra benzer doygunluk seviyelerine ulaştığını gösterdi. Taş yünü toz katkısının mermer ve seramik tozu katkısına göre erken su emilimini daha hızlandırdığını ancak uzun vadeli geçirgenliğin azalmasına da katkıda bulunduğunu göstermektedir. Sonuçlar NHL bazlı harca seramik ve taş yünü tozu eklemek, numunenin mekanik performansını, işlenebilirliğini ve uzun vadeli nem direncini genellikle artırarak restorasyon ve inşaat uygulamaları için kullanım potansiyelini arttırdığını, mermer tozunun ise yapısal olmayan uygulamalarla sınırlandırılması gerektiğini göstermiştir.