İdrar örneklerinden izole edilen Candida türlerinin antifungal duyarlılığı, virulans faktörleri ve biyofilm genlerinin analizi

Amaç: Bu çalışmada, idrar örneklerinden izole edilen Candida türlerinin sıklığı, virülans faktörleri, biyofilm oluşumu ve antifungal duyarlılık profillerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: İdrar örneklerinden izole edilen 100 Candida türünün antifungal duyarlılıkları için VITEK 2 cihazı, tanımlamaları için ise geleneksel yöntemler ve VITEK 2 cihazı kullanılmıştır. Virülans faktörlerini değerlendirmede hemoliz aktivitesi için %5 koyun kanlı SDA, fosfolipaz aktivitesi için yumurta sarılı agar, proteinaz aktivitesi için %1 sığır serum albumin agar, esteraz aktivitesi için tween 80 agar kullanılmıştır. Fenotipik biyofilm oluşumu modifiye tüp aderans yöntemiyle; ALS1, ALS3 ve HWP1 gen ekspresyon düzeyleri real time PCR yöntemi ile genotipik olarak saptanmıştır. Bulgular: Candida izolatlarının %53'ü yoğun bakımlar, %24'ü poliklinikler ve %23'ü yataklı servislerden gönderilen idrar örneklerinden izole edilmiştir. İzolatların %61'i kadın, %39'u erkek hastalardan elde edilmiştir. En sık tür olarak Candida albicans (C. albicans) (%57) saptanırken bunu Candida tropicalis (%17), Candida glabrata (%12) ve diğer non-albicans Candida (NAC) (%14) türleri izlemiştir. C. albicans izolatlarında hemoliz (%100), esteraz (%98,2), fosfolipaz (%92,9) ve proteinaz (%73,6) aktiviteleri yüksek oranlarda görülmüştür. NAC türlerinde hemoliz C. albicans ile aynı (%100) proteinaz ile benzer (%69,7) oranda saptanırken fosfolipaz (%67,4) ve esteraz (%62,7) aktiviteleri daha düşük oranlarda bulunmuştur (p=0,001). Fenotipik biyofilm değerlendirmesinde, NAC izolatlarında güçlü aderans (%44,1) C. albicans izolatlarına göre yüksek bulunmuştur (p<0,001). C. albicans izolatlarında NAC izolatlarına göre HWP1 (%94,7) ve ALS3 (%96,4) gen ekspresyonları yüksek bulunurken (p<0,001) ALS1 gen ekspresyonu açısından fark görülmemiştir. Biyofilm oluşumu ile gen ekspresyonu arasında C. albicans izolatlarında anlamlı ilişki saptanmazken, NAC izolatlarında HWP1 ve ALS3 gen ekspresyonları biyofilm oluşumu ile ilişkili bulunmuştur (p=0,048). Antifungal duyarlılık testlerinde, C. albicans izolatlarında flukonazol ve mikafungine karşı %2, Candida tropicalis izolatlarında mikafungine %6; Candida parapsilosis izolatlarında flukonazol ve vorikonazole %50, amfoterisin B'ye %40, mikafungine %20; Candida krusei izolatlarında ise amfoterisin B'ye %33 direnç saptanmıştır. Sonuç: Candida enfeksiyonlarında tür düzeyinde doğru tanılama, virülans faktörlerinin hem fenotipik hem de genotipik olarak değerlendirilmesi ve antifungal duyarlılık testlerinin rutin uygulamaya dahil edilmesi etkin klinik yönetime katkı sağlayacaktır. Ayrıca daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmakla birlikte HWP1 ve ALS3 genleri idrar yolu enfeksiyonlarında C. albicans için moleküler tanıda potansiyel biyobelirteç olarak değerlendirilebilir.