İlk epizod psikoz ve ilk epizod mani hastalarının vitamin b12 ve folat düzeylerinin retrospektif olarak sağlıklı kişilerle karşılaştırılması

Şizofreni tanılı hastalarda ve bipolar bozukluk tanılı hastalarda genetik, biyopsikososyal, nörogelişimsel, nörokimyasal ve psikanalitik risk faktörleri öne sürülmüş olmakla beraber bu hastalıkların etyolojisi net olarak açıklanamamıştır. Tek karbon metabolizmasında görev alan vitamin B12 ve folatın eksik kan düzeylerine sekonder olarak gelişen homosistein düzeyindeki artışın nöronların oksidatif strese duyarlılığını artırdığı bu nedenle oluşan nörodejenerasyonla beraber bu hastalıklara yatkınlığın arttığı düşünülmektedir. Çalışmamızda şizofreni tanılı hastaların ilk atak psikoz ve bipolar bozukluk tanılı hastaların ilk atak mani dönemlerine ait vitamin B12 ve folat kan düzeyleri sağlıklı kontrollerle kıyaslanarak retrospektif olarak incelendi. Her üç gruptan ek psikiyatrik veya organik hastalığı olmayan 18-65 yaş aralığında 67 gönüllü alınarak değerlendirme yapıldı. Yapılan istatistiksel analize göre, şizofreni tanısı olanların ilk atak psikoz dönemine ait vitamin B12 kan düzeyi sağlıklı kontrollere göre anlamlı şekilde düşük çıktı (p=0,002). Şizofreni tanılı erkeklerde ise ilk atak psikoz döneminde sağlıklı erkek kontrollere göre kan folat düzeyi anlamlı şekilde düşük çıktı (p=0,045). Bipolar bozukluk tanısı olanlarda ise ilk atak mani dönemindeki vitamin B12 ve folat düzeyi sağlıklı kontrollere göre düşük olmakla beraber bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (sırasıyla p=0,115 ve p=0,102). Ayrıca şizofreni tanılı ve bipolar bozukluk tanılı hastalarda vitamin B12 eksikliği tanısı (<189 pg/nm) almış olan hastaların sıklığı sağlıklı gönüllülere göre anlamlı olarak yüksek çıktı (sırasıyla p<0,001 ve p=0,025). Oluşturulan lojistik regresyon modeline göre şizofreni tanılı hastalarda vitamin B12 kan düzeyinin şizofreni tanısında yordayıcı etkisi olduğu bulundu (p=0,009). Yine vitamin B12 eksikliği klinik tanısını almış olmanın şizofreni üzerinde yordayıcı etkisi olduğu saptandı (p=0,002). Folat kan düzeyi şizofreni tanılı hastalarda sağlıklı kontrollere göre düşük çıksa da hastalık üzerinde yordayıcı etkisi saptanmadı. Bipolar bozuklukta vitamin B12 ve folat kan düzeyinin hastalık üzerinde yordayıcı etkisi bulunmadı. Şizofreni ve bipolar bozukluk tanılı hastalarda hastalığın ilk atağını esas alarak yaptığımız çalışmada elde ettiğimiz bulgulara göre şizofreni ve bipolar bozuklukta vitamin B12 ve folat kan düzeyinde düşme mevcuttur. Özellikle şizofreni tanılı hastaların ilk epizodunda vitamin B12 eksikliğinin klinik olarak da mevcut olması bize vitamin B12'nin şizofreninin ortaya çıkmasında bir risk faktörü olabileceğini düşündürmüştür.