Şişen killerin endüstriyel atık kullanılarak iyileştirilmesi

Şişen killer dünyada geoteknik ve yapı mühendisliği açısından sorun oluşturan bir zemin türüdür. Dünyada yıllık milyarlarca dolarlık maliyetlere onarılabilen hasarların oluşturmasına sebep olmaktadır. Şişen killer suyla temasa geçmeleri durumunda önemli oranda hacim artışıyla karşılaşılmaktadır. Bu hacim değişimi şişme ve büzülme olarak kendini göstermektedir.Endüstriyel atıkların inşaat sektöründe kullanılmaya başlaması yeni bir fakir olarak ortaya çıkmamıştır. Bu konu ile ilgili çalışmalar 1970 li yıllara kadar gitmektedir. Bu çalışmada, lignin, kablo kaplaması plastik, pirinç kabuğu unu (RHP), pirinç kabuğu külü (RHA) ve araba lastiği külü (TA) kullanılarak şişen killerin iyileştirilmesi çalışılmıştır. Deneylerde kullanılan şişen kil kırmızı kil ile bentonitin karıştırılmasıyla elde edilmiştir. Lignin, kablo kaplaması plastik ve pirinç kabuğu unu ağırlıkça %20 ye kadar ve pirinç kabuğu külü (RHA) ile araba lastiği külü (TA) ise %10 a kadar değişik oranlarda şişen kile katılmıştır. Hazırlana numuneler üzerinde kıvam limitleri, şişme ve serbest basınç deneyleri yapılmıştır.Deney sonuçlarında %20 lignin katılan numune hariç bütün numunelerde likit limit ve plastisite indeklerinde azalma gözlendi. Ayrıca, kablo kaplaması plastik, RHP ve RHA artmasıyla şişme yüzdesinde azalma gözlendi. Bununla beraber, ligninde %10 a kadar ve TA %5 e kadar şişme oranında azalma gözlendi. Ligninin ve TA in oranlarının artmasıyla şişmede yüzdesinde artış gözlendi. Lignin için %10 ve TA için %5 şişme yüzdesi açısından değerlendirildiğinde optimum olarak belirlendi.Lignin, RHP ve RHA katılması ve ayrıca kür zamanının şişen kilin serbest basınç dayanımı üzerinde iyileştirirci etkisi olduğu gözlendi.Anahtar kelimeler: Zemin iyileştirme, Şişen killer, Şişme, Atık maddeler