Türkiye'de tek kişilik hanehalklarındaki artış: Koşullardan dolayı mı yoksa tercihlerden mi

Dünya günümüze kadar çeşitli sosyal, ekonomik ve kültürel değişimlere tanık olmuştur. Zamanla yeni normlar ve yaşam tarzları geleneksel olanlarla yer değiştirmiştir. Aile kurumunun vazgeçilmez olduğu dönemlerden insanların daha bireysel yaşamaya yöneldiği dönemlere geçiş geçen yüzyıldan itibaren, özellikle ikinci demografik geçiş döneminde kendini göstermiştir. Değişimlerin demografik etkileri ile doğurganlık azalmaya başlamış, evlilik dışı birlikte yaşama ve partnerlerin ayrı yaşama eğilimi hız kazanmıştır. Türkiye'de geniş ve çok çocuklu çekirdek ailelerin payı azalırken, tek ebeveynli ve tek kişilik haneler 20. yüzyılın ortalarından itibaren artmıştır. Bu çalışmanın ana odağı, tek kişilik hanelerin özelliklerini ve kendi tercihleri ile yalnız yaşayan kişiler ile koşullar nedeniyle yalnız yaşayan insanlar arasındaki farklılıkları ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, aile yapısındaki değişimi ve tek kişilik hanehalklarının yaygınlığını rasyonelleştirmek için modernizasyon ve gelişimsel idealizm yaklaşımları kullanılmıştır. Ayrıca belirleyici faktörlere ulaşmak için betimsel analizler ve çok değişkenli analizler uygulanmıştır. Bir dizi analizden sonra, Türkiye'de tek kişilik hanelerin dağılımına ilişkin temel bulgular elde edilmiştir. Kadınlar arasında, özellikle yaşlı ve dul kadınlar arasında yalnız yaşama eğilimi önemli bir temsile sahipken, yalnız yaşayan erkeklerin oranı da zamanla arttığı görülmektedir. Ayrıca, tek kişilik haneleri oluşturan genç, hiç evlenmemiş ve boşanmış kişiler son yirmi yılda daha yaygın hale gelmiştir. Son olarak, tek kişilik haneler ile ilgili literatür ve yapılan analizlerin sonuçları, Türkiye'de sosyal, ekonomik, kültürel değişim ve demografik geçiş aşamalarında tek yaşamanın daha yaygın hale geldiğini ortaya koymaktadır. Teorik yaklaşımlarla örtüşür bir şekilde; daha genç, iyi eğitimli, hiç evlenmemiş insanların yalnız yaşama eğilimi daha görünür hale geldiği görülmektedir. Dolayısıyla yalnız yaşamanın gerekçesinin Türkiye'nin modernleşme sürecine paralel olduğu ve bu çalışmada ayrıntılı olarak incelendiği belirtilebilir.