İnnerve digital arter perforatör flebinin uzun dönem klinik sonuçlarının değerlendirilmesi

Günlük el cerrahisi pratiğinde parmak ucu yaralanmaları sonrası oluşan parmak ucu ampütasyonları ve doku kayıplarıyla çok sık karşılaşılmaktadır. Parmak ucu yaralanmaları elde ciddi fonksiyonel ve estetik kayıplara yol açabilir. Bu durum da hastaların iş ve günlük hayatlarında sorunlara neden olmanın yanı sıra hastaları psikolojik olarak da etkilemektedir. Parmak ucu yaralanmalarının tedavisindeki ana hedef; ağrıyı, ısıyı, basıncı algılayan, stereognosis ve propriosepsiyon özelliklerine sahip, ağrısız ve estetik bir parmak ucu elde etmektir. Doku kaybının olduğu parmak ucu yaralanmalarının tedavisinde birçok yöntem geliştirilmiştir: pansumanlar, kısaltma, greftler, lokal, bölgesel ve serbest flepler, replantasyon vb. Ancak her yöntemin kendine özgü avantajları olduğu gibi dezavantajları da bulunmaktadır. Bu sebeple yaralanmanın şekli, yaralanmadan itibaren geçen süre, hastanın günlük yaşantısından ve iş hayatından beklentileri, cerrahın yetenekleri ve tecrübesi göz önünde bulundurularak en uygun tedavi yöntemi belirlenmelidir. Doku kaybı olan parmak ucu yaralanmalarının tedavisinde Koshima ve ark. 2006 yılında, dijital arter perforatör flebini (DAP) tanımlamışlardır. Özcanlı ve ark. 2013 yılında innerve dijital arter perforatör (İDAP) flebini tanımladılar. Bu çalışmamızda, parmak ucu doku kayıplarının tedavisinde İDAP flebi ile rekonstrüksiyon uygulanan hastaların uzun dönem klinik sonuçları değerlendirilmiştir. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği'nde Ağustos 2011 – Ekim 2016 yılları arasında parmak ucu yaralanmaları nedeni ile opere edilen ve İDAP flebi ile erken veya geç rekonstrüksiyon uygulanan, ameliyat öncesi ve sonrası düzenli takip edilen, fizik muayene ve ölçümleri düzenli olarak kaydedilmiş olan ve 1 yıldan uzun süreli takipleri bulunan 83 hasta (93 parmak) çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 35.2 (dağılım 5-65) yıl idi. Ameliyat sonrası hastaların kontrollerinde objektif ve subjektif değerlendirmeler yapıldı. Objektif parametreler olarak hastaların sağlam ellerindeki aynı parmakların uçlarıyla karşılaştırmalı olarak statik iki nokta ayrımı (s2NA) ve Semmes-Weinstein monofilaman (SWM) testi uygulandı. Rekonstrüksiyon uygulanan parmakların eklem hareket açıklıkları değerlendirildi Bölgesel kan akımını negatif yönde etkileyecek durumlar (diabetes mellitus, vazospastik sorunlar, sigara kullanımı vb.) sorgulandı. Subjektif değerlendirme parametreleri olarak hipersensitivite, soğuk intoleransı ve hasta memnuniyeti sorgulandı. Ameliyat sonrası ortalama takip süresi 33.1 aydı (dağılım 12-60 ay). Fleplerde ölçülen statik 2 nokta ayrımı 2 mm ile 6 mm (ortalama 3.7 mm) arasında dağılım gösterdi. Kontralateral parmaklarda ise 2 mm ile 5 mm (ortalama 2.7 mm) arasında dağılım gösterdi. Semmes-Weinstein monofilaman test sonuçları kontralateral parmakta 2.44 ile 4.31 arasında dağılım gösterirken; flep uygulanan parmaklarda 2.44 ile 4.56 arasında dağılım gösterdi. Hiçbir hastada parsiyel veya total flep kaybı izlenmedi. Ameliyat sonrası enfeksiyona rastlanmadı. Hastaların hiçbirinde donör saha morbiditesi izlenmedi. 4 parmakta (%4.3) yüzeyel epidermolizis izlendi. Ancak hiçbir hastaya bu sebeple ikinci cerrahi girişim uygulanmadı. İDAP flebi uygulanan 93 parmağın 90'ında (%96.8) herhangi bir eklemde hareket kısıtlılığı gözlenmedi. 93 parmağın sadece %4.3'ünde (4 parmak) hiperestezi görülmüştür. 18 parmakta (%19.3) ise hafif derecede soğuk intoleransı gözlendi. İki parmakta (%2.15) hiperpigmentasyon saptandı. Hastaların hem fonksiyonel hem de estetik durumlarını değerlendirmeleri istendiğinde 75 hasta (%90.3) "çok iyi" olarak değerlendirirken, 8 hasta (%9.7) "iyi" olarak değerlendirdi. Sonuç olarak, innerve dijital arter perforatör flebi, her türlü parmak ucu defektinin erken ve geç rekonstrüksiyonunda kullanılabilen, mükemmel fonksiyonel ve estetik sonuçları olan, hızlı uygulanabilen, duyusal, güvenilir ve çok yönlü bir fleptir.