İnsan kaynakları analitiğiyle iş pozisyonlarındaki beceri ve yetkinliklerin teşhisine yönelik model önerisi: İnsan kaynakları departmanları üzerine bir uygulama

Günümüz işgücü piyasasında veri, işletmelerin karar desteği için kullandığı en önemli kaynaklar haline gelmiştir. İşletmelerde insan kaynağından veriler aracılığıyla karar desteği sağlanması süreci İnsan Kaynakları Analitiği (İKA) olarak tanımlanmaktadır. İKA'nın uygulanmasının işletmelere sunduğu pek çok faydanın yanında uygulanabilmesi için bazı zorluklar bulunduğu ifade edilmektedir. Özellikle pratik İKA uygulamalarının az sayıda olduğu ifade edilmektedir. İyi uygulamaların az sayıda olması, İKA'nın uygulanmasındaki engellerle ilişkilendirilebilir. Bu engellerin başında yönetimin veri odaklı karar desteğine sıcak bakmaması ve çalışanların bu becerilerden yoksun olması gösterilmektedir. Yönetim desteği ile beceri ve yetkinliklerin geliştirilmesi ise karşılıklı neden sonuç ilişkisine sahiptir. Analitik becerilerden yoksun çalışanların ürettiği veri odaklı karar desteği, yanlış kararlara ve dolayısıyla işletme yönetimlerinin sürece temkinli yaklaşmasına neden olurken, işletme yönetimlerinin analitik beceri taleplerinin var olmaması da çalışanların analitik beceriler konusunda kendisini geliştirme niyetlerini olumsuz etkiler. Bu veriden hareketle sürecin işveren talepleri boyutunu iş ilanları üzerinden incelemek ve pratik uygulamalara katkı sunmak amacıyla doktora tez çalışmasında işverenlerin genel olarak beceri ve yetkinlik talepleri ile spesifik olarak analitik beceri talebini bir departmandaki kariyer süreci boyunca inceleyebilmek için beceri ve yetkinlik teşhis modeli önerilmiştir. İlgili modelin bir uygulaması İK departmanındaki temel fonksiyonları temsil eden anahtar kelimelerin ilan başlıklarında aranmak suretiyle toplandığı bir iş ilanı veri setiyle gerçekleştirilmiştir. Frekans analizleri, çizgi grafikler, kümeleme analizleri ve sıcaklık haritaları ile stajyerden direktöre kadar bir kariyer sürecinde öne çıkan beceri ve yetkinlikler vurgulanmıştır. Uygulama için iki beceri envanteri hazırlanmıştır. Ayrıca çalışmanın birinci ve ikinci bölümünde İKA'nın tanımı, kapsamı, türleri, kullanılan metrikler ve büyük işletmeler tarafından gerçekleştirilen uygulamalara yer verilmiştir.