İnsan kaynakları uygulamalarında türk işletmeleri ile uluslararası işletmelerin etkileşiminin rolü: Çoklu vaka analizi

Bu çalışmada Türk işletmelerinin insan kaynakları uygulamalarında, etkileşimde bulundukları uluslararası işletmelerden nasıl etkilendiklerini ortaya koyabilmek amaçlanmıştır. Bu etkinin nasıl gerçekleştiğinin tespit edilebilmesi için "Uluslararası işletmelerle etkileşim içerisinde olan Türk işletmelerinin insan kaynakları uygulamaları, bu işletmeler arasındaki karşılıklı bağımlılık ilişkisine göre hangi açılardan nasıl etkilenmektedir?" sorusuna cevap aranmıştır. Nitel bir araştırmanın yapıldığı çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren ve uluslararası işletmelerle etkileşimde olan on üç işletmenin idari kadrodaki yöneticileriyle görüşme yapılmıştır. Görüşmeye, etkileşim nedeniyle uluslararası işletmelerden insan kaynakları uygulamaları açısından etkilendiğini kabul eden on işletmeyle devam edilmiştir. Elde edilen veriler öncelikle, işletme bazında insan kaynakları uygulamalarında ortaya çıkan değişim kapsamında tasnif edilmiştir. Sonrasında Türk işletmelerinin etkileşimde bulunduğu uluslararası işletmeye olan bağımlılık ilişkisi tespit edilmiş ve bu ilişkilerde Türk işletmeyi insan kaynakları uygulamaları hususunda değişime götüren etkiler, katılımcıların ifadeleri kodlanarak bulunmuştur. Sonrasında işletme bazında elde edilen veriler çoklu vaka analizi stratejisiyle çözümlenmiştir. Veri toplama kapsamındaki işletmelerin uluslararası işletmelerle etkileşiminin insan kaynakları uygulamaları üzerindeki etkisinin, uluslararası işletmelerle olan bağımlılık ilişkileri neticesinde ortaya çıkan etki şekilleri ile gerçekleştiği tespit edilmiştir. Farklı seviyelerdeki bağımlılık ilişkilerinde, Türk işletmelerinin farklı insan kaynakları uygulamalarında farklı düzeylerde değişim yaşadıkları görülmüştür. Yüksek bağımlılık ilişkisinde insan kaynakları uygulamalarında etkilenme düzeyi yüksek olurken, bağımlılık ilişkisi azaldıkça bu etkilenmenin de genel olarak azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. İşletmelerin mevcut İK uygulamaları olgunluğunun; etkileşimde bulundukları dönemde, daha az ya da daha çok sayıda uygulamada etkilenmelerine sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bağımlılık ilişkisine göre ortaya çıkan etki şekillerinde yüksek bağımlılık ilişkisinde zorlayıcı ve bilişsel, orta bağımlılık ilişkisinde öykünme öğrenme, öneri ve beklenti, düşük bağımlılık ilişkisinde ise güven eksikliği, öneri ve beklenti etkileri tespit edilmiştir.