Kişilerarası çatışma yönetimi: Etik eğilimlerin rolü

Faklı akademik disiplinler tarafından incelenmekte olan çatışma kavramı örgütsel bağlamda yapılan çalışmaların da kapsamı içinde yer almaktadır. Örgütlerde çatışma; örgütler arası, bölümler arası ve kişilerarası gibi farklı düzeylerde yaşanabilmektedir. Kişilerarası çatışma farklı yönleri açısından çalışılırken (çatışmanın yoğunluğu, fonksiyonel olup olmaması gibi), çatışmanın yönetimi ile ilgisi açısından çatışma yönetim stilleri benzer çalışmaların ana konularından biri olmuştur. Çok sayıda çalışmanın sonucu olarak çatışma yöntemleri iki boyut doğrultusunda (kendi için ilgi; karşı taraf için ilgi) beş farklı stille (işbirliği yapma, karşı tarafa uyma, uzlaşma, kaçınma ve karşı tarafı zorlama) tanımlanmıştır. Etik eğilimler ve çatışma yönetim stilleri etik kaygıların temel bir çatışma kaynağı olma potansiyeline karşın çok az çalışılmış bir konudur. Bu çerçevede bu çalışma günümüzde ahlaki sorunların giderek artan önemini de dikkate alarak çalışmanın argümanını bireylerin etik yaklaşımları ile çatışma yönetim stilleri arasındaki ilişkinin sorgulanması üzerine kurmuştur. Çalışmada, ahlaki yaklaşım ve çatışma yönetim stilleri ilişkisi deontolojik yaklaşım (kişinin eylemlerinin ne dereceye kadar kendi görev anlayışı ile tutarlı olduğu ve evrensel prensiplere uyduğu), etik egoizm yaklaşımı (kişinin ne dereceye kadar sürece dâhil aktörlerin çıkarına dayalı eylemlerde bulunduğu) ve görecelilik yaklaşımı (bir eylemin ne dereceye kadar belli bir kültüre/ülkeye/inanç sistemine göre kabul edilebilir olduğu) ele alınarak üç etik eğilim çerçevesinde incelenmiştir. Benzer bir durum yaratma amacıyla etik bir çatışma içeren senaryo ile birlikte, adapte edilmiş Çokboyutlu Etik Ölçeği ve Rahim'in Örgütsel Çatışma Envanteri ? II ölçüm aracı olarak Türkiye'de devlet üniversitelerinde çalışan 426 akademik personele uygulanmıştır. Kabul edilebilir 373 kişilik örneklem ile yapılan analiz sonucunda kişilerin etik eğilimlerinin tercih edilen çatışma yönetim stilini açıklamada etkisi olduğu ortaya çıkmıştır