Kendini nesneleştirme bağlamında görünüşe yönelik sosyokültürel tutumlar, korumacı cinsiyetçilik ve ruh sağlığının ilişkisi

Görünüşe yönelik sosyokültürel baskılar ve geleneksel cinsiyet rolleri, bireylerin ruh sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışma, kendini nesneleştirme kuramını temel alarak, içselleştirilmiş güzellik standartlarının anksiyete ve depresyon belirtilerine nasıl katkıda bulunduğunu; beden gözetimi, beden utancı ve görünüş kaygısı olmak üzere üç aracı değişken üzerinden incelemiştir. Ayrıca, korumacı cinsiyetçiliğin sosyokültürel baskılar ve kendini nesneleştirme arasındaki ilişkiye moderatör etkisi olup olmadığı değerlendirilmiştir. Veriler, 314 Türk katılımcıdan toplanmış ve analizler Hayes'in PROCESS makrosu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, sosyokültürel baskıların ruh sağlığı üzerinde anlamlı bir doğrudan etkisi olduğunu göstermiştir. Öne sürülen üç aracıdan yalnızca görünüş kaygısı anlamlı bulunmuştur. Korumacı cinsiyetçilik ise öne sürülen yolların hiçbirinde anlamlı bir moderatör rolü oynamamıştır. Yaş gruplarına göre yapılan ek analizler, genç ve ileri yaştaki yetişkinlerin görünüşe yönelik baskıları farklı psikolojik mekanizmalar aracılığıyla deneyimleyebileceğini ortaya koyarak, yaşa duyarlı yaklaşımların önemine işaret etmiştir. Cinsiyet temelli analizler, kadınlar için sosyokültürel baskıların hem doğrudan hem de görünüş kaygısı aracılığıyla dolaylı olarak ruh sağlığı belirtilerini etkilediğini; erkekler için ise bu ilişkinin tamamen aracılı bir biçimde işlediğini ortaya koymuştur. Araştırmanın sonuçları, görünüş kaygısını, görünüşe dayalı toplumsal baskılar ile ruh sağlığı arasındaki en belirgin mekanizma olarak öne çıkarmakta ve kültür ve cinsiyet temelli müdahalelere olan ihtiyacı vurgulamaktadır.