Bortezomib'in farelerde preimplantasyon dönemi embriyo gelişimine olan etkilerinin in vitro olarak araştırılması

Bu tezde, kanser tedavisinde yaygın olarak kullanılan selektif bir 26S proteozom inhibitörü olan bortezomib'in farelerde preimplantasyon embriyo gelişimi üzerine etkisinin anlaşılması ve araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, çiftleştirilmiş dişi CD1 farelerinden yıkama yöntemiyle elde edilen iki hücreli evre de bulunan embriyolar KSOM medyumu kullanılarak % 5 CO2 ile 37 °C'de nemlendirilmiş hava inkübatöründe istenilen aşamalara kadar kültüre edilmiştir. İki hücreli aşamada bulunan embriyolar, preimplantasyon gelişiminin 1 ile 4. günü boyunca farklı konsantrasyonlarda (2nM, 3nM, 4nM, 5nM, 10nM ve 20nM) bortezomib'e maruz bırakılmıştır. Ayrıca bortezomib'in farklı embriyonik evrelerdeki gelişime etkisine bakılmak üzere; 2 hücre, 8 hücre ve morula aşamasında 3nM, 5nM ve 10nM bortezomib'e maruz bırakılmıştır. Embriyolarda meydana gelen morfolojik değişiklikler invert mikroskopta değerlendirilip, elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda bortezomib uygulamasının doza ve süreye bağlı olarak embriyo canlılık oranları ve embriyo gelişimi üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir düşüşe sebep olduğu görülmüştür. Farklı Bortezomib dozları ile farklı embriyonik aşamalarda bortezomib'e maruz bırakılan embriyolar kontrol grupları karşılaştırıldığında, Bortezomib'e maruz kalan embriyonun maruz kaldığı embriyonik dönem ilerledikçe bir sonraki embriyonik aşamaya geçebilme yüzdesinin de arttığı görülmüştür. Ayrıca yapılan çalışma da doza ve süreye bağlı olarak embriyoların çeşitli evrelerinde embriyo fragmentasyonun arttığı gözlemlenmiştir. Bu bulgu bortezomib erken embriyo gelişimi sırasında apoptozu indüklediğini düşündürmektedir. Bununla birlikte 2 hücreli evrede Bortezomib'e maruz bırakılan embriyoların bir sonraki aşamaya geçemedikleri ve bu embriyoların gelişimlerinin 2 hücreli aşamada durduğu tespit edilmiştir. Literatürde Bortezomib'in preimplantasyon embriyo gelişimi üzerine herhangi bir etkisinin olup olmadığı ile ilgili herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Dolayısıyla, bu tez çalışmasından elde edilen verilerin bu alanda literatüre özgün ve çok önemli katkı sağlayacağını beklemekteyiz.