İçi beton doldurulmuş çelik tüp kolonlar için tasarım şartnamelerinin incelenmesi

Çelik ve beton, inşaat mühendisliği yapılarında sıkça kullanılan malzemelerdir. Beton elemanlar yüksek basınç mukavemeti ve rijitlikten faydalanırken, çelik elemanlar yüksek mukavemeti ve süneklik avantajlarına sahiptir. Bu nedenle, kompozit elemanlar, her iki malzemenin de yararlı özelliklere sahip bir eleman üretmek için hem çelik hem de betonu birleştirir. İçi Beton Doldurulmuş Çelik Tüp (CFST) kolonlar, en yaygın kompozit kolon türüdür. Özellikle sismik yükler altında avantajları nedeniyle CFST kolonlarının kullanımı inşaatta önemli bir çözüm haline gelmektedir. Çelik boru beton çekirdeği basınç altında oldukça sünek bir tepki verir. Dolgu betonunun varlığı, çelik tüpün yerel çökmesini iyileştirir. Dairesel kolonda çelik ve beton arasındaki kompozit hareketin iyileşmesi nedeniyle beton daha fazla sargı etkisine maruz kalır ve diğer durumlarla karşılaştırıldığında avantajları vardır. Malzeme ve geometrik özelliklere bağlı olarak, tasarım şartnamesinin kapasite hesaplamalarında tutarsızlıklara neden olmaktadır. En çok kullanilan tasarım şartnameleri arasındaki farklılıkları yansıtmak için, AISC 360 - 10, Eurocode 4, AS 5100.6, ve AIJ 2001 kullanılarak değişik kolon geometrileri ve malzeme özellikleri çalışılmalıdır. Bu çalışma, eksenel yük altında dairesel CFST kolonlar için tasarım şastnamelerı arasındaki farkları araştirip bir dizi istatistiksel karşılaştırma ile gerçek kolon davranışını nasıl modellediğini değerlendirmektedir. Ayrıca, tasarım özellikleri ve hesaplama adımlarında kullanılan parametreler irdelenmektedir. Anahtar kelimeler: içi beton doldurolmeş çelik tüp kolon, basınç kapasitesi, tasarım şartnameleri, deneyler.