Kalsit'in termoluminesans özelliklerinin araştırılması

ÖZETKalsit'in (CaCO3) Termoluminesans Özelliklerinin AraştırılmasıGÜN EsenYüksek Lisans TeziGaziantep Üniversitesi, Fizik Mühendisliği BölümüTez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. R.Güler YILDIRIMŞubat 2006, 65 sayfaBu çalışmada, kalsit maddesinin termoluminesans karakteristiği farklıoranlardaki beta dozlanmasıyla tavlı ve tavsız çalışılmıştır. Termal ışıldamatepeciklerini değerlendirmek için Doz Ekleme (AD), ilk yükselme (IR), değişkenısıtma sıcaklığı oranı (VHR), bilgisayar ile ışıldama eğrisi ayrışımı (CGCD) veışıldama eğrileri şekli (PS) kullanıldı. Bu metodlar termal ışıldama eğrileri ve bueğrileri oluşturan ışıldama tepeciklerinin kinetik parametrelerini (aktivasyonenerjisi E, frekans faktörü s and kinetik derecesi b) incelemek için kullanılmıştır.Gaziantep şehrinden alınan kalsit örneği 0.9 Gy ile 864 Gy arasında beta ışını ileışıldandığında iki belirgin termal ışıldama tepesi göstermiştir. Kinetik parametresonuçları uygulanan metodlara göre değişiklikler göstermiştir. Beta radyasyonuile dozlanan tavlı ve tavsız kalsit örneği 115 ve 254 0C de iki belirgin ışıldamaeğrisi tepeciği göstermiştir. Termoluminesans duyarlılığındaki artış tavlamasıcaklığı ve zamanına bağlı olduğu görülmüştür. Radyasyon dozimetresinde vearkeolojik yaş tayinlerinde oldukça kullanışlı olan doz tepkisi eğrisi ve zaman ilesönüm işlemi kullanılan materyal için incelenmiştir. Bütün tepeciklerin doztepkisi aynı modeldedir, öncelikle uygulanan doz miktarı ile çizgisel olarak artarve ardından farklı dozlarda doyuma ulaşırlar. Karanlık bir ortamda dört haftabekletildikten sonra birinci ışıldama tepeciği tamamen kaybolmuş fakat ikinciışıldama tepeciği değişmemiştir. İki saat sonunda birinci ışıldama tepeciği orijinaldeğerinden % 36 azalmıştır ve altı buçuk saat sonunda ışıldama tepeciği orijinaldeğerinden % 70 azalmıştır. Ayrıca doz ekleme metodu kullanarak kalsitinışıldama eğrileri detaylıca çalışılmış ve bu materyalin ışıma eğrilerinin iç içegeçmiş birinci dereceden iki tane ışıldama tepeciğinden oluştuğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: termoluminesans, tavlı, tavsız, kinetik parametreler, kalsit