İşitme engelli çocukların topluma uyum sorunları ve umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi

IV ÖZET Tanımlayıcı nitelikte planlanan araştırma işitme engelli çocukların toplumsal uyum sorunları ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve sosyodemografık özelliklerle karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Erzurum Dede Korkut İşitme Engelliler İlköğretim okulunda 2000-2001 döneminde eğitim ve öğretim gören 13 yaş ve üzerindeki 50 öğrenci oluşturmaktadır. Örnekleme yönetimine gidilmeden evrenin tamamı araştırma kapsamına alınmıştır. Veriler işitme engelli öğrencilerin sosyodemografık özelliklerini (13soru) ve toplumsal uyum sorunlarını (15 soru) belirlemek için toplam 28 sorudan oluşan bir soru formu, ayrıca umutsuzluk düzeylerini tespit etmek amacıyla Beck Umutsuzluk Ölçeği (20 soru) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik, Ki-kare, Fisher's Ki-kare Mann Whitney U(MWU), Kruskall Wallis (KW) testleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alman işitme engelli öğrencilerin %74'ünün 13-15 yaş grubunda % 18. 'inin erkek olduğu saptanmıştır. Annelerin tamamının (%100) ev hanımı olduğu babaların ise %64'ünün işçi olduğu yine annelerin %54'ünün, babaların %58'inin ilkokul mezunu olduğu belirlenmiştir. Ailelerin %68'inin düşük gelir seviyesine sahip olduğu, %38'inin Erzurum dışındaki illerde yaşadıkları saptanmıştır. İşitme engelli öğrencilerin %42'inin işitme cihazı kullandığı, %58'inin dudak okumayı bildiği saptanmış, dudak okumayı bilen öğrencilerin %79.3'ünün, işitme cihazı kullanan öğrencilerin de %81'inin insanlarla kaynaşabildikleri belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan öğrencilerin tamamı (%100) topluma uymanın gerekli ve önemli olduğunu ifade etmişlerdir. İşitme engelli öğrencilerin umutsuzluk ölçeğinden aldıkları ortalama puan ve standart sapması 8.50±4.53 olarak bulunmuştur. Kız öğrencilerin umutsuzluk puan ortalamaları 9.44±4.27 olarak bulunmuş gruplar arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Yaş, kardeş sayısı, anne babanın eğitimi, babanın mesleği, aylık gelir düzeyi, aile tipi ve ailenin yaşadığı yerin umutsuzluk düzeyini etkilemediği tespit edilmiştir (p>0.05). İşitme cihazı kullanma, sosyal faaliyetlere katılma, insanlarla kaynaşma, arkadaşlarına güven duyma durumunun umutsuzluk düzeyini etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). İşitme engelli öğrencilerin %54.6'smm sağlık konularında ailelerinden bilgi aldıkları,%58'inin hemşirelerden ilgi ve sabır bekledikleri saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda bazı öneriler getirilmiştir.