İşitme yetersizliği olan 0-36 ay arası bir çocuğun ebeveyn odaklı erken müdahale uygulamalarının işbirlikçi danışmanlık ve rutinlere dayalı yaklaşımla iyileştirilmesi

Gelişim yetersizlikleri bulunan çocuklar için 0-36 ay arası oldukça önemlidir. Bu aylarda çocuklar ebeveynleri aracılığıyla doğal ortamlarda desteklenmelidir. Ebeveynlerin güçlendirilmesi çocukların gelişimlerini desteklemekte güçlü etkiye sahiptir. Bu nedenle ebeveynler öncelikli gereksinimleri doğrultusunda bütüncül bir danışmanlık modeli çerçevesinde desteklenmelidir. Bu araştırmada işitme yetersizliği olan 0–36 ay arası bir çocuğun ebeveyn odaklı erken müdahale uygulamalarının işbirlikçi danışmanlık ve rutinlere dayalı yaklaşımla iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Eylem araştırması deseniyle gerçekleştirilen araştırmanın katılımcıları; işitme yetersizliği bulunan 0-36 aylık bir çocuk, çocuğun annesi, devam ettiği özel eğitim ve rehabilitasyon merkezindeki öğretmeni, psikolog, araştırmanın inandırıcılık üyeleri ve araştırmacıdan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri; araştırmacı günlükleri, belgeler, saha notları gözlemler, video kayıtları, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış görüşmeler, toplantılar, anket, ölçek ve kontrol listeleri aracılığıyla toplanmıştır. Anket, ölçek ve kontrol listelerine ilişkin veriler grafiksel analiz yoluyla, diğer tüm veriler ise içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları işbirlikçi danışmanlık uygulamaları ve rutinlere dayalı yaklaşım ile; öğretmenin mesleki gelişiminin desteklendiğini; ebeveynin çocuğuyla olan etkileşiminin iyileştiğini ve psikolojik olarak güçlendiğini; çocuğun öğrenmeye hazırlık becerileriyle, dil ve iletişim becerilerinin geliştiğini göstermiştir. Ayrıca araştırmacı hizmet koordinatörü rolüyle ekip oluşturma, müdahaleleri koordine etme ve sürdürme alanlarında ilerleme sağlamıştır. Katılımcıların devam eden ihtiyaçları erken müdahale hizmetlerinin sistematik ve sürekli olması gerektiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular alanyazındaki benzerlikler ve farklılıkları yönüyle tartışılmış; araştırmacılara, uygulayıcılara ve yasa koyuculara yönelik öneriler geliştirilmiştir.