Isırgan otu tohumu yağının antioksidan aktivitesinin belirlenmesi ve akciğer (A549) ile serviks (HeLa) kanser hücreleri üzerindeki apoptotik ve sitotoksik etkilerinin araştırılması

Anormal hücrelerin kontrolsüz büyümesi ve metastazı sonucu ile karakterize olan kanser, dünyada ölümlerin en önde gelen sebeplerinden biridir. Akciğer kanseri, dünya çapında erkeklerde en sık görülen kanser türü olarak öne çıkarken, kadınlarda ise üçüncü sırada en çok görülen kanserdir. Serviks kanseri ise, dünyada kadınlarda en sık görülen kanserler arasında meme kanseri ve kolorektal kanserinden sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Kanser tedavisinde ya da tedavi süreçlerini desteklemede, tıbbi bitkiler potansiyel olarak bir seçenek sunmaktadır. Bu tez çalışmasında, ısırgan otu (Urtica dioica) tohumu yağının antioksidan özellikleri ile birlikte A549 (insan akciğer adenokarsinom) ve HeLa (serviks) hücreleri üzerindeki sitotoksik ve apoptotik etkileri in vitro koşullarda araştırılmıştır. Antioksidan kapasite DPPH ve ABTS (TEAK) yöntemleriyle değerlendirilmiş ve DPPH testinde en yüksek konsantrasyonda %83.17 inhibisyon sağlanmış, ancak bu etki pozitif kontrol ile karşılaştırıldığında düşük bulunmuştur. MTT analiz sonuçlarına göre, A549 hücrelerinde 24 ve 48 saatlik IC50 değerleri sırası ile 0.503 mL/L ve 0.5485 mL/L olarak, HeLa hücrelerinde 24 saatlik 0.4209 mL/L olarak tespit edilmiş ve 48 saatlik sürede sonuç bulunamamıştır. Annexin V testi sonucunda A549 hücresinde apoptoz oranı 24 ve 48 saatte %10.05; %13.90; HeLa hücresinde ise sırasıyla %5.64 ve %2.51 olarak belirlenmiştir. Kaspaz-3 analizinde, A549 hücrelerinde anlamlı bir artış gözlenmemiş olmakla birlikte HeLa hücrelerinde 24 saatte % 48.25 kaspaz aktivasyonu tespit edilmiştir. Mitokondriyal membran potansiyeli sonuçları ise A549 hücrelerinde 48 saatte %55.13'lük depolarizasyon tespit edilmiştir. Morfolojik görüntüleme için TUNEL boyama, özellikle A549 hücrelerinde apoptozun arttığını göstermiştir. Sonuç olarak, Urtica dioica tohumu yağı, A549 hücrelerinde apoptozu zamana bağlı olarak arttırırken, HeLa hücrelerinde daha çok nekrotik hücre ölümüyle sonuçlandığı tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Isırgan otu tohumu yağı, Kanser, Antioksidan, Apoptoz