İşyeri nezaketsizliğinin işe adanmaya etkisinde psikolojik sermayenin rolü

Huzurlu ve işbirlikçi bir örgüt oluşumunu engelleyen işyeri nezaketsizliği yerli yazında kısa süredir çalışılan ve henüz gereken önemin verilmediği bir konudur. İşyeri nezaketsizliği ile bireylerin performansları üstünde önemli bir etkiye sahip olan işe adanma arasında olumsuz yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmesine karşılık, etkileşimin gücü ve bu ilişkiye aracılık eden değişkenler konusunda literatürde eksiklik olduğu görülmüştür. Bu nedenle öncelikle işyeri nezaketsizliğinin işe adanma üzerinde ne kadar etkili olduğu ve daha sonra işe adanmanın öncülleri arasında yer alan psikolojik sermaye ve bileşenlerinin işyeri nezaketsizliği ile işe adanma arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlenip üstlenmediği incelenmiştir. Farklı kaynaklar aracılığı ile ortaya çıkan işyeri nezaketsizliği bu araştırma kapsamında çalışma arkadaşlarından ve yöneticiden kaynaklanın işyeri nezaketsizliği olarak iki açıdan değerlendirilmiştir. Araştırmaya, Kütahya'daki özel eğitim kurumlarında görev yapan 338 öğretmen dahil edilmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak geliştirilen model IBM SPPS 20.0 programına eklenti olarak kullanılan Process Makro yardımı ile test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre hem çalışma arkadaşlarından kaynaklanan hem de yöneticiden kaynaklanan işyeri nezaketsizliğinin işe adanma üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğu görülmüştür. Çalışma arkadaşlarından kaynaklanan işyeri nezaketsizliği ile işe adanma arasındaki ilişkide psikolojik sermaye, öz yeterlilik ve umudun; yöneticiden kaynaklanan işyeri nezaketsizliği ile işe adanma arsıdaki ilişkide ise psikolojik sermaye, öz yeterlilik, umut ve iyimserliğin farklı etki büyüklükleri ile aracılık rolüne sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre çalışma arkadaşları ya da yöneticisi tarafından nezaketsiz davranışlara maruz kalan bireylerin psikolojik sermaye ve bileşenleri azalmakta ve bu azalma sonucunda da işe adanma düzeyleri düşmektedir.