İzlemekten daha fazlası: Espor izleme motivasyonunun dürtüsel satın almaya etkisi üzerinde akış deneyiminin aracı rolü

Espor izleme motivasyonunun dürtüsel satın alma eğilimine etkisinde optimal akış deneyiminin aracı rolünün incelendiği bu çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapısal eşitlik modeli (YEM) ile tasarlanmıştır. Çalışma espor izleme motivasyonu ve optimal akış deneyimi ölçüm araçlarının Türk kültürüne adaptasyonu ve araştırma hipotezlerinin test edilmesi şeklinde iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın birinci aşamasında kolayda örneklem yöntemi ile seçilmiş 18 yaş ve üzerinde 317 espor izleyicisinden veri toplanmıştır. İkinci aşamasına ise yine kolayda örneklem yöntemi ile belirlenen 18 yaş ve üzerinde 613 gönüllü espor izleyicisi katılmıştır. Veriler, Google Forms aracılığıyla çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak toplanmış ve Jamovi istatistik yazılımı ile analiz edilmiştir. Ölçme araçlarının uyarlanması sürecinde öncelikle çeviri işlemi gerçekleştirilmiş, ardından ölçeklerin yapısal geçerliliğini değerlendirmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA'da, 7'li Likert tipi ordinal veri yapısı nedeniyle Çapraz Ağırlıklı En Küçük Kareler (DWLS) tahmin yöntemi kullanılmıştır. Model uyum indeksleri olarak RMSEA, CFI, TLI, SRMR ve χ²/sd değerleri incelenmiştir. Ölçeklerin güvenilirliği ise Cronbach's Alpha ve McDonald's Omega katsayıları ile değerlendirilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesi ve bootstrap analizi sonucunda, espor izleme motivasyonunun dürtüsel satın alma eğilimi üzerindeki etkisinde optimal akış deneyiminin kısmi aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, demografik ve davranışsal faktörlerin espor izleme motivasyonu, akış deneyimi ve dürtüsel satın alma ile anlamlı ancak kısmi ilişkiler gösterdiği bulunmuştur. Bu araştırma, espor izleyicilerinin tüketim davranışlarında akış deneyiminin önemli bir psikolojik mekanizma olduğunu ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır. Bulgular, pazarlama stratejileri ve tüketici davranışı modelleri açısından teorik ve pratik çıkarımlar sunmaktadır.