Jet uçağı motoru işlemlerinde pilot hatalarının değerlendirilmesi için yeni hibrit bir yaklaşım

Havacılık sektöründe insan hataları kaynaklı kazalar yapılan teknolojik gelişmeler veya yönetimsel düzenlemelere rağmen meydana gelmeye devam etmektedir. Aynı zamanda araştırmalar askeri ve sivil kazaların nedenleri arasında pilot hatasının diğer nedenlere oranla çok fazla olduğunu göstermiştir. Kazalara neden olan pilot hata olasılıklarının tespiti maliyetlerin azaltılması, insan hayatının kurtarılması ve uçuş emniyetinin arttırılması yönlerinden hayati önem taşımaktadır. Yapılan çalışma ile jet uçağı olan F-16 uçağının motor emercensilerindeki belirli kriterlere göre seçilen işlemlerde pilotun hata yapma olasılığı hesaplanmaya çalışılmıştır. Hata olasılığı belirlenirken insan hatası değerlendirme azaltma tekniği (HEART-human error assessment and reduction technique) ve analitik hiyerarşi süreci metotlarından (Analytic Hierarchy Process) yararlanılarak yeni hibrit bir yaklaşım sunulmuştur. Sonuç olarak hata oranı olasılığı yüksek olarak belirlenen işlem maddelerine yönelik uçuş emniyetini arttırıcı ergonomik veya eğitimsel iyileştirmeler önerilmiştir. Pilot hatası olasılığının hibrit bir yaklaşımla tespit edilmesi ve çözüm önerilerinin sunulması birlikte değerlendirildiğinde jet uçaklarında pilotların emercensi durumlarda uyguladıkları işlem maddeleri açısından inceleme yapılmış özgün bir çalışma sunulmuştur.