Kadın bedeni dönüşüm politikaları, self- panoptikon : Women's Health dergisi örneği

Bu çalışma, mahkumları öz denetim ve disipline sevk eden bir hapishane modeli olan Panoptikon'u metafor olarak kullanarak, kadının 'in statu nascendi' yani ulaşılamaz ve hep başlangıç durumuna dönen bir beden idealini içselleştirmesine; sürekli devam eden, gönüllü ve bedenin her bir parçasına yönelik gözetimine sevk eden mekanizmaları gün ışığına çıkarmak üzerine kurulmuştur. Pazar destekli özgürlük söylemi içerisinde kendi bedenini dönüştürmeye muktedir kılınan kadın; aynı zamanda sınırları git gide muğlaklaşarak iç içe giren sağlık, incelik, güzellik ve gençlik durumuna ulaşma beklentisiyle belirli diyet ve egzersiz pratiklerine ve medya araçlarıyla dolaşıma sokulan verili seçeneklere tabii kılınmaktadır. Kuralsızlaşan piyasanın getirisi olan 'akışkan modernite' içerisinde artan risk ve belirsizlik algısı ve gittikçe çoğalan bilgi iktidar mekanizmalarının medya aracılığıyla yaydığı 'normal', 'ideal', 'hakikat' ve 'sağlık' tanımlamalarıyla kadının benliği kendi self panoptikonun çarpık güdümünde ve sürekli değişen hakikatlerin peşinde paramparça olmaktadır. Bu tanımlar aynı zamanda ahlaki bir söylem de yaymakta; bazı bedenleri dışlamakta ve damgalamaktadır. Çalışmanın örneklem bölümünde bir 'bilgi iktidar mekanizması' olarak işlev gören dergilerin yeniden ürettiği bu 'fitness ve sağlık söylemi'nin sağlığın toplumsal olarak cinsiyetlendirilmiş ince bir beden idealine indirgenmesine sebep olduğu tespit edilmiş ve yeni kadınlık ve erkeklik tanımlamaları yayan Women's Health ve Men's Health dergilerinin kapak fotoğrafları beden dili analizine tabii tutulmuştur. Ele alınan Women's Health dergisinin panoptik bakışı harekete geçiren içerikleri, Foucault'nun çalışmaları temel alınarak geliştirilen post yapısalcı söylem analizinde dört başlık altında incelenmiştir: İtiraf Söylemi, Tıbbileştirme Söylemi, Dönüşümün Zorunluluğu/Sorumluluğu Söylemi, Fit Görünen Sağlıklıdır Söylemi Anahtar kelimeler: Panoptik Bakış, İdeal Beden, Bilgi-İktidar Mekanizmaları, Akışkan Modernite, Toplumsal Cinsiyet, Normalleştirme, Disiplin, Öz Yönetim, Yönetimsellik