Kalıcı mıknatıslı senkron motorda eviricideki ölü zamandan kaynaklanan hız ve moment dalgalanmalarının azaltılması

Kalıcı Mıknatıslı Senkron Motorlar (KMSM), yüksek verimlilik, moment yoğunluğu ve dinamik performans avantajlarıyla endüstriyel otomasyon ve elektrikli araç sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu motorların hassas kontrolü için Alan Yönlendirmeli Kontrol (AYK) algoritmaları tercih edilmektedir. Ancak bu algoritmalar, sistemdeki doğrusal olmayan etkilerden biri olan ölü zaman nedeniyle istenilen performansı her zaman sağlayamamaktadır. Ölü zaman, evirici anahtarlarının güvenli çalışması için zorunlu olarak eklenen gecikmelerdir ve motorun akım dalga formlarında bozulmalara, moment salınımlarına ve hız dengesizliklerine yol açmaktadır. Bu tez çalışmasında, KMSM sistemlerinde ölü zaman kaynaklı gerilim sapmalarının oluşturduğu moment ve hız bozulmaları incelenmiş, bu etkilerin azaltılmasına yönelik bir kompanzasyon algoritması önerilmiştir. Öncelikle motorun matematiksel modeli oluşturulmuş, ardından alan yönlendirmeli kontrol yapısı detaylandırılmıştır. Geliştirilen algoritma Simulink ortamında modellenerek farklı hız ve yük koşulları altında test edilmiştir. Çalışmada, sabit düzeltmeli, uyarlamalı gerilim geri beslemeli ve gözleyici tabanlı kompanzasyon yöntemleri karşılaştırılmış, geliştirilen yöntemin moment salınımlarını ve Toplam Harmonik Bozulma (THB) oranını önemli ölçüde azalttığı gösterilmiştir. Geliştirilen algoritma, ek donanıma ihtiyaç duymadan, düşük hesaplama maliyetiyle gerçek zamanlı sistemlerde uygulanabilir özellik taşımaktadır. Bu yönüyle tez, ölü zamanın zararlı etkilerini azaltmaya yönelik yazılım tabanlı çözümler sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.