Kefilin rücu hakkı

Kefalet sözleşmesi, teminat sözleşmelerinin bir çeşidi olup geçmişten bugüne en sık rastlanan sözleşme türlerindendir. Kefil, kefalet sözleşmesiyle birlikte, asıl borçlunun, borcunu ifa edememesinin rizikosunu üstlenir. Asıl borçlu, kendi borcundan doğan ifa yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde kefil, kefalet sözleşmesi gereği, alacaklının bu kapsamda uğradığı maddi zararı, kendi mal varlığı ile gidermekle yükümlüdür. Kefilin, kefalet sorumluluğu altına; büyük çoğunlukla asıl borçlu ile olan hatır ilişkisi ile asıl borçluya duyduğu güven sonucu girmiş olması ve borcun nihai sorumlusunun kendisinden başkası olması sebebi ile kanun koyucu, kefalet hükümlerini, kefili öncelikli olarak korumak amacı ile düzenlemiştir. Çalışmamız kapsamında incelenen kefilin rücu hakkı da temelini, bir başkasının üstlenmesi gereken mali yükü üstlenen kefilin, mal varlığında meydana gelen eksilmeyi, borcun nihai sorumlusuna başvurarak gidermesinin hakkaniyetli olduğu düşüncesinden alır. Bu sebeple rücu hakkının kaynağı, borcun nihai sorumlusu ile kefil arasındaki iç ilişkidir. Başka bir ifade ile iç ilişki, rücua imkân vermediği sürece kefil, kefalet hükümlerinin bu kapsamda koruması altına giremeyecektir. Kanun koyucu, kefilin söz konusu rücu hakkını, kefalet hükümleri kapsamında ayrıca düzenlemiş ve böylece iç ilişkide rücu hakkına sahip olan kefili, halefiyet imkanından da faydalandırarak ispat ve teminat avantajları ile koruma altına almıştır. Kefil böylece, rücu hakkından doğan taleplerini, dilerse iç ilişkinin işaret ettiği kanun hükümlerine dayandırarak ileri sürebilecek; dilerse doğrudan kefalet hükümlerine dayanarak halefiyet araçları ile ileri sürebilecektir. Bu çalışmamızda kefilin rücu hakkı, talep (ileri sürme) aracılarına göre incelenmiş, iki ayrı rücu talebinin birbiriyle ilişkisi ortaya konmuş ve rücu hakkının doğurduğu sonuçlar ile rücu hakkının son bulduğu haller, kefalet hükümleriyle birlikte değerlendirilmiştir.