Kemoterapi alan 65 yaş ve üzeri bireylerde spiritüel iyi oluş ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu çalışma 65 yaş üzeri kemoterapi alan onkoloji hastalarında spiritüel iyi oluş ile ölüm kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversite Hastanesi Onkoloji Bölümü Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'nde, 65 yaş üstü 105 birey oluşturmaktadır. Veriler Şubat 2025- Mayıs 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplamada ilk olarak Standardize Mini Mental Test (SMMT) ve Eğitimsizler için Mini Mental Test (MMSE-E) uygulanarak 23-24 ve üzeri puan alanlar için sorular devam etmiştir. Bireylere yöneltilen diğer formlar ise; Bilgi Formu, Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği ve Spiritüel İyi Oluş Ölçeği'dir. Katılımcıların yaş ortalaması 69.81±4.68 (min=65, maks=83) olmakla beraber %64.8'ü erkek, %35.2 'si kadındır. Araştırma sonucuna göre; kemoterapi alan 65 yaş ve üzeri bireylerin SİOÖ toplam puan ortalamaları 126.60±6.81 (min=109, maks=141), TÖKÖ toplam puan ortalamaları 4.44±2.48 (min=0, maks=11) olarak saptandı. Model, ölüm kaygısı düzeyindeki varyansın %22.6'sını açıklamaktadır (R²=0.226, Adj. R²=0.195).Sosyo-demografik ve hastalığa ilişkin özelliklere göre TÖKÖ puanları karşılaştırıldığında ise yalnızca cinsiyet ve çalışma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Kadın katılımcıların puan ortalaması erkek katılımcılara göre daha yüksek olduğu (p=0.003), çalışma durumu göre TÖKÖ toplam puan ortalaması emekli ve aktif olarak bir işte çalışmayan katılımcılarda 4.01±2.37, ev hanımlarında 5.67±2.42 olarak belirlendi. Spiritüel iyi oluş düzeyinin ölüm kaygısı düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı negatif etkisi saptandı (B=-0,092, β=-0,253, p=0,007). Spiritüel iyi oluş düzeyindeki bir birimlik artış, ölüm kaygısı düzeyinde 0.092 birimlik azalışa neden olmaktadır. Bulgularımız, kemoterapi alan 65 yaş ve üzeri bireylerde yaş ilerledikçe ve spiritüel iyi oluş düzeyi arttıkça ölüm kaygısının azaldığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Kanser, Spiritüel İyi Oluş, Ölüm Kaygısı