Keratokonus hastalarındaki göz yaşı lizozomal enzim düzeylerinin ve konfokal mikroskopi bulgularının kontrol grubu ile karşılaştırılması

Çalışmanın amacı keratokonus tanılı hastalarda alınan gözyaşı örneklerindeki lizozomal enzim düzeylerinin ve konfokal mikroskopideki korneal bulguların sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmaktır. Kliniğimize başvuran 18-45 yaş arası, penetran keratoplasti geçirmemiş; başka oküler hastalığı ve sistemik hastalığı olmayan keratokonus tanılı 51 hasta ve 51 sağlıklı kontrol değerlendirildi. Gözyaşı örnekleri Guthrie kağıdına uygulandı. Bu örneklerde Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (Liquid chromatography–mass spectrometry/LC-MS/MS) yöntemi ile glukoserebrozidaz, lizozomal asit α-glikosidaz, galaktoserebrozidaz, alfa galaktozidaz A, alfa-L-iduronidaz, asit sfingomyelinaz enzimleri çalışıldı. In vivo konfokal mikroskopi bulguları değerlendirildi. Yaş ve cinsiyet açısından iki grup benzerdi. Keratokonuslu hastaların kornea epitelyal hücre yoğunluğu, total sinir yoğunluğu ve uzun sinir lifi sayısı sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında daha düşüktü; ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildi (Sırasıyla p=0,196, p=0,251 ve p=0,211). Epitel polimegatizm yüzdesi, keratokonuslu hastalarda sağlıklı kontrol grubuna göre daha yüksekti; ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,332). Keratokonus hastalarında değerlendirilen gözyaşı lizozomal enzimlerinden glukoserebrozidaz, kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,020). Lizozomal asit α-glikosidaz, galaktoserebrozidaz, alfa galaktozidaz A, alfa-L-iduronidaz keratokonus hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksekti; ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (Sırası ile p=0,058, p=0,271, p=0,130, p=0,175). Asit sfingomyelinaz kontrol grubunda keratokonus hastalarına göre istatiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,027). Keratokonuslu hastalarda aile öyküsü olan grupta gözyaşındaki glukoserebrozidaz ve galaktoserebrozidaz enimleri aile öyküsü olmayan gruba göre daha yüksekti; ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildi (Sırasıyla p=0,673, p=0,464). Keratokonuslu hastalarda korneal çapraz bağlama olan grupta operasyonun üzerinden ≤20 ay süre geçen grupta gözyaşı enzimlerinin tamamı (lizozomal asit α-glikosidaz, galaktoserebrozidaz, asit sfingomyelinaz, glukoserebrozidaz, alfa galaktozidaz A, alfa-L-iduronidaz) >20 ay geçen gruba göre daha yüksekti ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. (Sırasıyla p= 0,723, p=0,465, p=0,662, p=0,723, p=0,491, p=0,917) Kornea çapraz bağlama operasyonunun üzerinden >20 ay geçen gruptaki anterior stromal keratosit yoğunluğu ≤20 ay geçen gruba göre daha yüksekti, ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamı değildi (p=0,431). Posterior stromal keratosit yoğunluğu KÇB işleminin üzerinden >20 ay geçen grupta diğer gruba göre daha yüksekti; bu sonuç istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,04). İleri evre keratokonus hastalarında (Amsler-Krumeich Sınıflaması'na göre evre 2,3,4) erken evre keratokonus hastalarına göre (Amsler-Krumeich Sınıflaması'na göre evre 1) epitel ve endotel polimegatizm yüzdesi daha yüksekti, ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (Sırasıyla p=0,126 ve p=0,126). İleri evre keratokonus hastalarında uzun sinir lifi, total sinir lifi, total sinir lifi yoğunluğu ve sinir tortuositesi erken evre keratokonus hastalarına göre daha düşük olup bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (Sırasıyla p=0,746, p= 0,496, p=0,772, p=0,277). Çalışmanın tüm katılımcıları ele alındığında hasta grupta istatistiksel açıdan anlamlı yüksek tespit edilen glukoserebrozidaz (enzim 4); endotel polimegatizm yüzdesi ile pozitif yönde korele bulunmuştur (r=0,220, p=0,026). Hasta grubunda ise istatistiksel olarak anlamlı düşük tespit edilen asit sfingomyelinaz (enzim 3) , uzun sinir lifi sayısı ile pozitif yönde korele bulunmuştur (r=0,198, p=0,046). Keratokonuslu gözlerdeki gözyaşı lizozomal enzim düzeylerindeki değişiklikler keratokonusun etyopatogenezinden sorumlu tutulan degradatif enzim değişikliklerini desteklemektedir. Ayrıca sonuçlar keratokonuslu korneada sfingolipit metabolizmasında da değişiklikler olduğunu desteklemektedir. Bu enzimler keratokonusun genetik alt yapısını değerlendirme, erken tanı ve tedavi hedefleri doğrultusunda yararlı olabilir. Konfokal mikroskopi keratokonus tanısında öncelikli olarak kullanılmasa da keratokonusun korneanın tüm katmanlarını etkilediğine dair ip uçları taşımaktadır ve temel tanı/takip yöntemlerine alternatif olarak tercih edilebilecek non-invaziv bir tetkiktir.