Kirlilik sığınağı hipotezi: Türkiye örneği

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar (DYY)'ın karbondioksit emisyonu (CO2) üzerindeki ilişkisini incelenmektir. Bu amaç doğrultusunda 1980-2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak DYY, GSYİH (gayri safi yurtiçi hasıla) ve enerji tüketiminin CO2 emisyonu üzerine etkileri test edilmektedir. Ekonometrik yöntem olarak sırasıyla; değişkenlerin durağanlık derecelerini öğrenmek için Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) Birim Kök testi ve PP (Phillips Perron) Birim Kök testi, koentegrasyon ilişkisi için Johansen Eşbürünleşme testi, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkileri incelemek için Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) testi uygulanmıştır. Son olarak, VECM Nedensellik analizi ile değişkenler arasındaki ilişkinin yönü incelenmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; VECM kısa dönem nedensellik analizi sonucunda sadece enerji tüketiminden CO2'ye doğru nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Dolayısıyla, DYY ve GSYİH'nın CO2 emisyonları üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığı, bu değişkenlerin kısa vadeli çevre kirliliğini etkilemediği bulgusuna rastlanılmıştır. Uzun dönem Granger Nedensellik analizi sonuçlarına göre ise; GSYİH, DYY ve enerji tüketiminin CO2 emisyonlarını tek yönlü etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulgularında, Türkiye'ye gelen DYY'lerin CO2 emisyonunu artırdığı yönündeki hipotez olan kirlilik sığınağı hipotezi (KSH)'nin geçerliliği doğrulanmış ve bu sonuçlar üzerinden çeşitli politika önerileri sunulmuştur.