Kompulsif satın alma davranışında bilişsel süreçlerin nöropsikolojik testlerle değerlendirilmesi

Bu çalışma kompulsif satın alma davranışında bulunan bireylerde yürütücü işlevlerin rolüne odaklanmıştır. Çalışmada bireylerin kompulsif satın alma davranışı eğilimleri ve nöropsikolojik test performansları incelenmiştir. Bu amaçla Demografik Bilgi Formu, kişilerin kompulsif satın alma davranışı eğilimini ölçmek için Genişletilmiş Alternatif Bir Kompulsif Satın Alma Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Nöropsikolojik değerlendirmede; problem çözme ve bilişsel esneklik becerilerini ölçmek için Wisconsin Card Sorting Test'in (WCST) kısa bilgisayar versiyonu olan The Psychology Experiment Building Language (PEBL)-Berg's Card Sorting Test, seçici dikkat, engelleyici kontrol, bilgi işleme hızını değerlendirmek için Stroop Testinin Victoria formu olan PEBL-Victoria Stroop Testi, görsel-uzamsal çalışma belleğini değerlendirebilmek için PEBL-Corsi Blok Testi, görsel-motor tarama, bilişsel esneklik, planlama, bölünmüş dikkat gibi yürütücü işlevleri değerlendirmek için İz Sürme Testi'nin bilgisayar versiyonu olan PEBL-Bağlantılar Testi uygulanmıştır. Bu doğrultuda yaşları 18 ile 59 arasında değişen, Genişletilmiş Alternatif Bir Kompulsif Satın Alma Davranışı Ölçeği puanları ≥ 50 olan 44'ü araştırma, puanları < 50 olan 41'i kontrol grubu olmak üzere 85 kişi ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma ve kontrol gruplarına uygulanan nöropsikolojik test sonuçları SPSS programında Mann Whitney U Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, uygulanan dört nöropsikolojik testin her birinin farklı performans puanlarında bilişsel esneklik, problem çözme, seçici dikkat, engelleyici kontrol, görsel-uzamsal bellek, bölünmüş dikkat, görsel-motor tarama ve planlama gibi önemli bilişsel alanlarda, kompulsif satın alma davranışı eğilimindeki artışla ilişkili olarak zorlanmalar olabileceğini gösteren istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların saptandığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak bu çalışma kompulsif satın alma davranışının anlaşılması ve yürütücü işlevlerle arasındaki ilişkinin aydınlatılması konusunda önem taşımaktadır.