Konut ve çatılı ı̇şyeri kiralarında kira bedelinin belirlenmesinde süreler

Gerçek ve tüzel kişiler, ihtiyaçları doğrultusunda sahip olmadıkları tanışır ve taşınmaz şeylere yönelik gereksinimlerini karşılamak üzere satın alma veya kiralama yolunu tercih etmektedirler. Konut, kişilerin barınma ve yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdikleri, işyeri ise iktisadi ve mesleki faaliyetlerini yürüttükleri yerdir. Kişiler belirtilen bu faaliyetlerini yürütmek için satın almaya göre ekonomik açıdan daha avantajlı olabileceğinden daha çok kiralama yolunu tercih etmektedir. Kira sözleşmesinin kurulabilmesi için gerekli olan objektif esas unsurlardan biri de kira bedelidir. Kira ilişkisi bağlamındaki bu süreçte taraflar bedel hususunda anlaşmamaları halinde kira bedelinin yeniden belirlenmesi mahkemeden talep edebilir. Çalışmamızda da konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin belirlenmesi ve buna ilişkin süreler tarihsel bir süreç ile birlikte incelenmiştir. Kiraya veren tarafa göre, ekonomik ve pazarlık açısından daha zayıf konumda olduğu kabul edilen kiracıyı kanun koruyucu özel olarak korumuştur. Tüm dünyayı olduğu gibi ülkemizi de etkileyen salgın hastalıklar, bölgesel ve küresel savaşlar, iktisadi değişimler, Türk Lirasının değer kaybetmesi ve fahiş fiyat artışları neticesinde kira bedeli sorununu daha da tetiklenmiştir. Bununla birlikte bir takım geçici önlem ve sınırlamalar getirilmiştir. Çalışmamız giriş ve sonuç bölümleri hariç olmak üzere üç ana bölümde incelenmiştir. İlk bölümde kira sözleşmelerine ilişkin genel bilgiler, ikinci bölümde Türk Hukukunda konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde kira bedelinin tespiti ve süreler, üçüncü bölümde ise kira bedelinin belirlenmesi için dava açma süresi ve bu sürelerin etkisi ile karşılaşılan sorunlar güncel yargı kararları ile desteklenerek incelenmiştir. Bu açıklamalar ışığında işbu çalışmanın amacı, konut ve çatılı işyeri kiraları bakımından kira bedeline yönelik uyuşmazlıklarda sürecin ne şekilde yürüdüğünün teorik ve uygulamaya yönelik olarak açıklığa kavuşturulmasıdır.