Kronik karaciğer hastalığı ile karaciğer nakli yapılmış olan hastaların yaşam kalitelerinin incelenmesi

ÖZETKronik Karaciğer Hastalığı Olan ve Karaciğer Nakli Yapılmış Olan HastalarınYaşam Kalitelerinin ncelenmesiKronik karaciğer hastalığı yaşam kalitesini olumsuz etkileyen sağlık problemlerindenbiridir. Ülkemizde kronik karaciğer hastalığı ve karaciğer nakli yapılmış hastalarınyaşam kalitelerine ait veri yoktur. Bu tezin konusunu oluşturan çalışmanın amacı;kronik viral hepatit, siroz ve karaciğer nakli hastalarında yaşam kalitesinideğerlendirmektir.Araştırma kapsamına Antalya ilindeki Akdeniz Üniversitesi Tıp FakültesiHastanesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı Polikliniğinde takip edilen kronik hepatit Bya da kronik hepatit C tanılı 30 hasta, klinik olarak siroz tanısı olan 30 hasta ile aynıhastanede Organ Nakli Merkezi Polikliniğinde takip edilen karaciğer nakli yapılmış30 hasta olmak üzere toplam 90 hasta alındı. Veri toplama araçları olaraksosyodemografik veri formu ve SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Sirozluhastalarda hastalık şiddetini belirlemek için Child-Pugh skorlaması kullanıldı.Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde ki-kare testi, Kruskal Wallis, MannWhitney U testi ve T-testi kullanıldı.Siroz ve kronik hepatit hastalarının yaşam kaliteleri karaciğer nakli yapılmışolan hastaların yaşam kalitelerinden daha düşük bulundu. Siroz ve kronik hepatithastalarının yaşam kaliteleri arasında rol fonksiyon fiziksel ve zindelik alt boyutlarıanlamlı olarak farklı bulundu. Bu iki boyutta da kronik hepatit hastalarının puanlarıdaha yüksekti. Siroz şiddetinin artmasıyla SF 36 yaşam kalitesi puanlarınındeğişmediği görüldü. Kronik hepatit ve siroz tanısı olan hastalarda, erkek hastalarınyaşam kalitesi kadın hastalara göre daha yüksek, karaciğer nakli yapılmış olanhastalarda cinsiyetler arasında bir farklılık olmadığı bulundu.Sonuç olarak organ nakilli kronik karaciğer hastalarında yaşam kalitesi dahayüksektir. Kronik hepatit ve sirozlu kadın hastalarda daha düşük olan yaşam kalitesinakil sonrası erkeklerle benzerdir. Dolayısıyla organ bağışı konusundaki çalışmalarındaha da artırılması gereklidir. Ayrıca kadın hastalara daha fazla sosyal ve psikolojikrehberlik sağlanması önerilebilir. Hepatitten siroza hastalık şiddeti artarken yaşamkalitesi anlamlı farklılık göstermemektedir. Viral hepatitli hastalarda hastalıkları ileilgili danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin verilmesi bu hastalarda yaşamkalitelerini iyileştirebilir.Anahtar kelimeler: Hepatit B, Hepatit C, Karaciğer Nakli, Sağlıkta Yaşam Kalitesi,Siroz