Kısa vadeli sermaye haraketlerinin ödemeler bilançosu, dış borçlar ve büyüme üzerindeki etkileri: Türkiye örneği (1990-2001)

Gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımları 1980'li yılların başından itibaren hızlanmaya başlamış ve 1990'lı yıllarda ivme kazanan bir olgu haline gelmiştir. Sermaye hareketlerinin liberal hale getirilmesi ile birlikte ülkelerin para politikaları, faiz haddi ve döviz kuru üzerindeki etkileri azalmıştır. Gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımları önemli bir iktisat politikası değişkeni olarak araştırma konuları içinde önemli bir yere sahiptir. Uluslararası sermaye akımları içerisinde kısa vadeli sermaye akımları, özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri üzerindeki etkileri ve bu ülkelerin söz konusu sermaye akımları ile ilgili politikaları uluslararası finansal kuruluşların ve araştırmacıların önemli bir araştırma ve inceleme konusu olmuştur. 1980'li yılların başından itibaren Türkiye ekonomisinde büyük ölçüde kayank yetersizliğinin neden olduğu dar boğazlar, uluslararası kuruluşların da telkinleri eşliğinde alınan 24 Ocak Kararları ile birlikte "finansal liberalizasyon" sürecinin başlatılmasını sağlamıştır, önce 30 sonra 32 sayılı Kararla yürürlüğe konan ve iktisadi istikrar sağlanamadan gerçekleştirilen dış finansal liberalizasyon, Türk ekonomisini spekülatif hareketlere açık hale getirmiştir. Bu durum Türkiye ekonomisinde, faiz-kur makasından kaynaklanan "sıcak paranın" ülke ekonomisinde tahribat yaratıcı etkilerinin oluşmasına neden olmuştur, özellikle 1994 yılında Meksika'da, 1997 yılında Doğu Asya'da ve son olarak Türkiye'de yaşanan krizler nedeni ile, IMF ve Dünya Bankası'nın konumları ve önerdiği programları da içine alan tartışmalar yaşanmıştır. Bütün bu gelişmeler üzerinde durulması gereken önemli konular haline gelmiştir.236 Bu çalışmanın amacı, finansal serbestleşme hareketleri çerçevesinde, 1980 sonrası dönemde Türkiye ekonomisinin (özellikle 1990-2001 yılları arası) gelişimini etkileyen kısa vadeli sermaye hareketlerinin ödemeler bilançosunu, dış borçlan ve ekonomik büyümeyi nasıl ve ne ölçüde etkilediğini ortaya koymaktır.