Küçük ve orta ölçekli sanayi işletmeleri ve optimal yatırım kararları ile ilgili bir model yaklaşımı

ÖZET Küçük ve orta ölçekli sanayi işletmeleri, sanayinin gelişim sü recinin her döneminde varlığını korumuş ve gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerin ekonomik gündeminde daima önemli bir yer tutmuştur. Bu nedenle küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerini ilgilendiren her konu önemle incelenmeli, çözümler geliştirilmelidir. İlk aşamada, küçük ve orta ölçekli sanayi işletmesi olarak han gi kuruluşlar adlandırılıyor, özellikleri nelerdir sorusu cevaplandırıl- malıdır. Türkiye'de henüz ilgili kuruluşlar arasında bir tanım birliği olmamakla birlikte, KOSGEB tanımı dikkate alınabilir. KOSGEB kuruluşunda; ® 1-50 arası işçi çalıştıran sanayi işletmeleri küçük sanayi,. 51-150 arası işçi çalıştıran sanayi işletmeleri orta ölçekli sa nayi, 8 150 işçinin üzerinde işçi çalıştıran işletmeler ise büyük işlet meler olarak kabul edilmiştir. Esnek üretim, yeniliklere yatkınlık, çalışanlarla sıcak ilişkiler, yüksek oranda istihdam ve büyük işletmelere ara mal üretimi küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin kuvvetli yönlerini oluşturmakta dır. Zayıf yönlerini ise finansman, pazarlama, üretim, yönetim- organizasyon, personel, muhasebe ve teknoloji konularında karşılaştık ları sorunlar oluşturmaktadır. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin ülkemizdeki genel durumları incelediğinde; vııı- Toplam imalat sanayi işletmeleri içinde yaklaşık % 99.5'ini, ve - Toplam imalat sanayi istihdamının %56.3'ünü oluşturduğu görülmektedir. Ancak toplam kredi hacminden aldıkları pay ise sadece %4 civarındadır. Bu göstergeler Türkiye'de küçük ve orta ölçekli sana yi işletmelerinin yaşadığı finansal güçlüklerin İspatıdır. Emek-yoğun teknoloji ile üretim yapan bu işletmeler daha etkin araçlarla destek lenmelidir. Küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin yapısal özellikleri dikkate alınarak verilecek yatırım kararlarında ekonomik, teknik ve mali analizler yapılmalıdır. Ekonomik etüd kapsamında; piyasa araş tırması, çevre analizi, kapasite tesbiti ve kuruluş yeri seçimi konuları na açıklık getirilmiştir. Teknik analiz bölümünde ise ürünün ve üretim metodunun tesbiti ve değerlendirilmesi, makina ve araç-gereçler, yapı ve fiziki boyutlar incelenmiştir. Mali analiz bölümünde küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin sermaye ve sermaye bileşimleri, gelir- gi der ve kâr-zarar hesapları açıklanmıştır. Değerlendirme bölümünde ise sermaye, kâr ve maliyet değerlendirmeleri yapılarak nakit durum larını ortaya koyacak formüller verilmiştir. ıx