Kuzu ve oğlakların ağız bölgesinde orf virus (Ektima) nedeniyle meydana gelen dudak lezyonlarının moleküler ve virolojik yönden araştırılması ve papilend™ krem ile tedavi sürecinin incelenmesi

Türkiye'de Orf virus küçükbaş hayvanlarda önemli viral hastalıklardan biridir. Özellikle yavru ölümlerine sebep olması ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Aşılamalar mevcut olsa da alternatif tedavi yöntemleri geliştirilmesi gereklidir. Burdur-Merkez ve ilçelerinde halk elinde bulunan çeşitli ağıllardan ırk, cinsiyet ve ≤ 1 ay-3 ay yaş aralığında olan ektima hastalığına karşı koruyucu amaçlı aşılama yapılmamış 50 adet kuzu ve 50 adet oğlağın ağzında (dudak, diş eti) Orf virus (ORFV) sonucu gelişen lezyonlardan kabuk örnekleri alındı. Alınan örneklerde 25 farklı tip primer kullanarak konvansiyonel PCR yöntemi ile ORFV genom varlığı araştırıldı. Çalışmada yerli ırk kuzular (Sakız; %40) ve oğlaklarda (Kıl keçisi; %36) yüksek viral genom pozitiflik belirlendi. ORFV genom varlığı dişi kuzularda (%60) ve oğlaklarda (%46), erkeklere göre daha fazla pozitiflik tespit edildi. ORFV genom varlığı ≤ 1 aylık kuzu (%36) ve oğlaklarda (%40), 2 ve 3 aylık yaş grubundakilere daha fazla pozitiflik tespit edildi. Bu çalışmada PCR uygulamaları sonucunda Burdur bölgesinde ORFV yönünden ağırlıklı olarak; GIF/IL, PPP1-PPP4, Orf1-Orf2, VIR1-VIR2, vIL-10-3 vIL- 10-4, B2L ve Alfa tubulin primerlerinin varlığı tespit edildi. PPV JGR, ORFV 011-B ve ORFV 109 primerleri kullanılarak yapılan PCR analizlerinde hiçbir pozitiflik elde edilemedi. Çalışmamızda dokularda en çok ikili ORFV primeri olan grupları en yüksek oranda bulunduğunu tespit edildi. Çalışmada 11 günlük embriyolu tavuk yumurtası (ETY) Chorioallantoik membran (CAM)'a yapılan doku inokulumlarının ekimleri sonucu membranda kalınlaşma, opaklaşma, renk değişimi ve karakteristik pock lezyonlarını tespit edildi. 100 adet yumurtanın 94 tanesinde (%94) lezyon varlığı veya patolojik durum belirlendi. PCR testinde kullanılan her bir primerde pozitiflik belirlenmiş doku örneklerinde EM incelemesinde hem hücre sitoplazması içerisinde hem de sitoplazma çevresinde bir zarfla çevrili orta kısmında elektron densi belirgin muhtemelen ORFV'ye ait yapılar izlendi. Bu çalışmada elde ettiğimiz PCR (primer ayrımı yapılmaksızın) ve ETY sonuçları karşılaştırıldığında ORFV tespitinin ikisi içinde %94 pozitiflik gösterdiği tespit edildi. Her tipe yönelik EM ile incelenen örneklerde ORFV'nin varlığı görüldü. Çalışmada sığırlarda görülen siğil benzeri oluşumları yumuşatmak ve sertleşerek rahatsız edici etkisini azaltmak amaçlı geliştirilmiş ticari preparat olan PAPILEND™ krem 100 adet koyun ve oğlakta ağız bölgesinde görülen ORFV lezyonlarına sabah akşam birer kez olmak üzere 10 gün boyunca uygulandı. Uygulamalar sonucu ORFV'ye bağlı gelişen lezyonların tamamen gerilediği ve iyileştiği görüldü. Sonuç olarak farklı ırklardaki kuzu ve oğlakların ağız bölgesinde meydana gelen lezyonlarda ORFV varlığı moleküler ve virolojik yönden tespit edildi. Yeni bir alternatif uygulama prosedürü kullanılarak ORFV enfeksiyonlarında başarılı sonuçlar elde edildi. Anahtar kelimeler: Elektron mikroskobi, Embriyolu tavuk yumurtası, Kuzu, Oğlak, PCR