Lamine yapılı metalik kompozitlerin sürtünme ve aşınma davranışlarının araştırılması

Bu çalışmayla farklı karakterlerdeki metalik sürtünme malzemeleri döküm yoluyla katmanlar şeklinde birleştirilerek lamine kompozitlerin üretilmesi ve üretilen kompozitlerin değişik sürtünme koşullarındaki sürtünme ve aşınma davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla kurşunlu bronz alaşımı (Cu6Sn12Pb), GG25 ve Ni3Al metaller arası bileşiği kompozitin lamine katmanları olarak kullanılmıştır. Bu kompozitte bronz matris elemanı, Ni3Al aşınmayı kontrol eden eleman ve GG25 de sürtünmeyi kontrol eden eleman olarak kullanılmıştır. Çalışma kapsamında farklı sürtünme karakterleri olan üç sürtünme malzemesi birbirine paralel ince lamineler şeklinde hazırlanmıştır. Öncelikle kompozitin her bir bileşeni ASTM G99 metoduna uygun olarak CSM Tribometer cihazı ile test edilmiş ve farklı sürtünme koşullar için sürtünme ve aşınma davranışları belirlenmiştir. Farklı kalınlıktaki lamine yapılı metalik kompozitler benzer koşullar altında test edilmiş, sürtünme ve aşınma davranışları incelenerek bileşenlerin sürtünme ve aşınma davranışlarıyla karşılaştırılmıştır. Tüm malzemelerin aşınma davranışlarının belirlenmesi için aşınma yüzeyleri optik mikroskop ve taramalı elektron mikroskop ile analiz edilmiştir. Genellikle, fren balatalarının 0,35-0,55 değer aralığında sürtünme katsayısına sahip olması beklenir. Elde edilen sonuçlar göre kompozitlerin sürtünme katsayı değerleri en yüksek 0,79 ve en düşük 0,46 olduğu tespit edilmiştir. Bu değerler, kompozit malzemelerin bileşen oranlarının değiştirilmesi ile sürtünme katsayısı değerinin istenilen değere ulaşılabileceğini göstermektedir.