Likopenin mide neoplazmları üzerine etkisi

Dünyada en sık görülen malign neoplazmlardan biri olan mide karsinomunun sıklığı, beslenme alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte dünya çapında giderek azalmaktadır. Günümüzde antioksidanların kansere karşı koruyucu oldukları bilinmektedir. Likopen bu antioksidanlardan biridir. Çalışmamızın amacı, mide karsinogenezinde likopenin koruyucu etkisini araştırmaktır.Ratlara benzopiren (BP) ve likopen gavaj yoluyla uygulandı. Her biri 10 rattan oluşan gruplar sırasıyla kontrol, BP, likopen kontrol, BP+likopen olarak belirlendi. 45 haftalık süre sonunda çalışma sonlandırıldı. Ratlar dekapite edilerek alınan kan ve doku örnekleri biyokimyasal ve histopatolojik olarak değerlendirildi.BP grubu kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, malondialdehitin (MDA) plazma ve doku düzeyleri (pMDA, dMDA) BP grubunda artmış (p<0,001), antioksidanlardan GSH-Px, SOD ve katalazın dokudaki düzeyleri azalmış bulundu (p>0,05). BP+likopen grubunda, BP grubuna göre pMDA ve dMDA değerleri azalmış (p<0,05), dokudaki GSH-Px, SOD ve katalaz değerleri artmış bulundu (p>0.05). Histopatolojik olarak, BP grubu kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, BP grubunda ön midede mikroinvazyon ve glandüler midede şiddetli displazi (p<0,001), ön midede epitel hiperplazisi ve papiller yapılar (p<0,05) yanı sıra glandüler midede hafif displazi (p>0,05) bulundu. BP grubunda, BP+likopen grubuna göre ön midede mikroinvazyon ve glandüler midede şiddetli displazi artmış bulundu (p<0,001).Sonuç olarak çalışmamız, mide karsinogenezi sürecinde BP' nin yol açtığı hasara karşı likopenin biyokimyasal ve histopatolojik düzeyde koruyucu etkisi olduğunu göstermektedir.Anahtar sözcükler: Mide neoplazmları, benzopiren, likopen.