Lojistik köylerin Türkiye için stratejik önemi ve Türkiye'deki lojistik köyler üzerine DEMATEL ve MOORA yöntemleri ile uygulamalı bir araştırma

Son yıllarda, dünya ile birlikte Türkiye'de de lojistik köyler kurulmaya başlanmıştır. Buradan hareketle, lojistik köylerin Türkiye için stratejik önemini açıklayarak, lojistik köyler için etkin konum kriterlerinin belirlenmesi ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları tarafından, Türkiye'de yapımı tamamlanan, devam eden, ihale ve proje aşamasında olan 25 lojistik köyün, bu kriterlere uygunluklarına göre sıralamalarının belirlenmesi, bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu tezde öncelikli olarak, tedarik zinciri yönetimi ve lojistik kavramları incelenerek, lojistik köylerin Türkiye için stratejik önemi açıklanmış ve lojistik köyler için etkin konum kriterleri belirlenmiştir. Belirlenen kriterler; ithalat, ihracat, sanayi büyüklüğü, serbest bölgeye yakınlık, karayoluna yakınlık, havayoluna yakınlık, demiryoluna yakınlık, limana yakınlık, nüfus ve başka lojistik köylere yakınlık kriterleridir. Bu kriterlerin birbirleri ile olan ilişkilerine ve önem derecelerine, 18 uzman tarafından yapılan kriter değerlendirmelerinin, DEMATEL yöntemi ile analiz edilmesi sonucunda ulaşılmıştır. Bu analizin sonucuna göre en önemli kriter, sanayi büyüklüğü kriteri olmuştur. Daha sonra ilgili lojistik köylerin, bu kriterlere uygunluklarına göre sıralamalarının belirlenmesi için MOORA yönteminin tüm yaklaşımları ile analizler gerçekleştirilmiştir. Kriterlerin önem dereceleri dikkate alınmadan yapılan oran, referans noktası ve tam çarpım formu yaklaşımlarına ait analiz sonuçları, sıra baskınlık teorisine göre değerlendirilerek MULTIMOORA sonuçları elde edilmiştir. MULTIMOORA sonuçlarına göre en etkin konuma sahip lojistik köy, Halkalı-İstanbul olurken, en son sırada yer alan lojistik köy ise Tatvan Rahova-Bitlis olmuştur. Kriterlerin önem dereceleri dikkate alınarak önem katsayısı yaklaşımı ile yapılan sıralamaya göre de Halkalı-İstanbul en etkin konuma sahiptir. Ancak, önem katsayısı yaklaşımı ile yapılan analiz sonucuna göre en son sırada yer alan lojistik köy Habur-Şırnak olmuştur.