Manisa ilinde ve ilçelerinde Leishmaniasis'in vektörü olan kum sineği türlerinin (Psychodidae: Phlebotomine: Phlebotomus sp.) araştırılması

Türkiye Asya ve Avrupa kıtaları arasında köprü görevi üstlendiğinden Leishmaniasis epidemiyolojisi açısından önemli ekolojik ve klimatik özelliklere sahiptir. Türkiye' de hem Visseral Leishmaniasis (VL) hem de Kutanöz Leishmaniasis (KL) görülmektedir. Leishmania infantum' un neden olduğu VL, Leishmania tropica' nın neden olduğu KL. Phelebotomus(P) neglectus ve P. syriacus leishmaniasisin muhtemel vektörü olarak kabul edilirken köpeklerde L. infantum' un doğadaki rezervuarlarıdır. Aynı zamanda Türkiye'nin batı kısımlarında P. similis'in L. tropica'nın vektörü olduğundan şüphelenilmektedir. VL Ege, Akdeniz ve İç Anadolu Bölgelerinde sporadik olarak görülürken, KL ise Güney Doğu Anadolu, Akdeniz ve Ege Bölgelerinde endemiktir. Akdeniz Bölgesinde P. sergenti, P. papatasi, P. neglectus, P. alexandri, P. tobbi, P. perfiliewi ve P. simici VL ve KL'nin olası vektörleridir. Manisa İli Türkiye'nin batısında bulunduğu için hem VL hem de KL açısından endemiktir.Bu çalışma Manisa İl Sağlık Müdürlüğüne başvuran hastaların yaşadığı köyler baz alınarak tamamlandı. Çalışma vektörlerin hastalığı bulaştırma mevsiminde iki dönemde tamamlanmıştır. Manisa İli ve çevre köylerde toplam 11 lokaliteye tuzaklar yerleştirilmiştir. On iki gece boyunca toplam 114 ışıklı tuzak ve 500 yağlı kağıt tuzağı kullanılarak 964 (631 ? ve 333 ?) adet kum sineği yakalanmıştır. Kum sineği türleri tayin anahtarları kullanılarak tespit edilmiştir. Toplam da 7 Phlebotomus türü ve 2 Sergentomyia türü edilmiştir; P. papatasi (%32,4), P. alexandri (%4,8), P. similis (%6,4), P. neglectus/ syriacus (%26,5), P. tobbi (%15,8), P. perfiliewi (%12), P. simici (%0,8), S. dentata ve S. minuta (%0,6). P.papatasi genel olarak ve tek tek tüm yerleşim birimlerinde en baskın tuür olarak bulunmuştur. Ayrıca yedi yeni tür Manisa'da ilk defa gösterilmiştir (P. similis, P. neglectus/syriacus, P. tobbi, P. perfiliewi, P. simici, S. dentata, S. minuta).Anahtar Kelimeler: Manisa, kum sineği, Phlebotomus papatasi, Sergentomyia, leishmaniasis, vektör.