Markör destekli geri melezleme yöntemi ile fasulye adi mozaik virüsü (BCMV) ve antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum) hastalıklarına dayanıklı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) hatlarının geliştirilmesi

Bu çalışmada, markör destekli geri melezleme (MDGM) yöntemi ile antraknoz ve BCMV'ye toleranslı hatların geliştirilmesi amaçlanmıştır. Materyal olarak iki ümitvar hat, iki ticari çeşit ve dayanıklılık genlerine sahip bir adet genotip kullanılmıştır. MDGM çalışmalarında direnç genlerinin tespiti için CAPS, RAPD ve SCAR markörleri kullanılmıştır. Fasulye hatlarının/çeşitlerinin BMN RMR-13 ile geri melezlenmesi sonucunda bc-3+Co-1+I, bc-3+Co-42+I, bc-3+Co-6+I direnç genleri kombinasyonlarına sahip 92 F2, 52 BC1, 51 BC2, 44 BC3 ve 72 BC3F1 hatları elde edilmiştir. Hatlar 2024 yılı yetiştirme sezonunda tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak tarla denemesine alınmıştır. Denemede genotiplerin çıkış gün sayısı 13,83-18,00 gün, çiçeklenme gün sayısı 42,00-71,66 gün, bakla bağlama gün sayısı 52-83 gün, olgunlaşma süresi 81,0-112,2 gün, hipokotil kalınlığı 2,94-4,28 cm, hipokotil uzunluğu 3,30-9,78 cm, bitki boyu 44,26-129,00 cm, bitkide dal sayısı 3,26-4,73 adet/bitki, ilk bakla yüksekliği 9,73-27,2 cm, bitkide bakla sayısı 9,73-47,13 adet, bitki başına tane verimi 12,66-60,06 g/bitki, bin tane ağırlığı 359,8-616,6 g, biyolojik verim 71,66-151,53 g/bitki, hasat indeksi %13,07-40,71, baklada tane sayısı 2,02-3,49 adet, tohum boyu 12,62-17,83 mm, tohum eni 5,56-6,56 mm ve tohum çapı 6,73-8,14 mm olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen hatların patojenite testlerine tabi tutulması ve ilerleyen süreçte bölge verim denemelerine aktarılmasına karar verilmiştir.