Marmara denizi Kınalıada kıyısal alanında biyo-indikatör bakteri düzeylerinin araştırılması

Kıyısal alanlar ada ekosistemlerinde önemli bir yere sahiptir. Maruz kaldığı insan aktivitelerinin etkisi ve diğer çevresel faktörlere bağlı olarak kırılgan olabilen bu alanlar evsel, tarımsal ve endüstriyel faaliyetlerle birlikte ilkbahar ve yaz aylarında yoğun olarak turistik kullanıma ev sahipliği yapmaktadır. Bu nedenle adalar çevresinin bakteriyolojik etkileşiminin bilinmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada Marmara Denizi'nde yer alan Prens adaları arasında yer alan ve İstanbul İline evsahipliği yapan bir anakaranın kıyıları ile yakın irtibata sahip Kınalıada kıyısal alanı araştırma alanı olarak seçilmiştir. Kınalıada kıyısal alanının taşıdığı kirlilik etmenlerinin bakteriyolojik etkisini ortaya koymak ve bakteri dağılımının mevsimsel değişimin etkilerini tespit etmek amacı ile Haziran 2018 – Mayıs 2019 tarihleri arasında çevresel faktörler dikkate alınarak Kınalıada kıyısal alanında seçilen 10 istasyondan aseptik şartlarda yüzey suyu (0-30 cm) örnekleri alınmıştır. Bakteriyolojik yükün arttığı yaz döneminde aylık, sonbahar, kış ve ilkbahar döneminde mevsimlik olarak 6 kez deniz suyu örneklemesi yapılmıştır. Alınan deniz suyu örnekleri aynı gün içinde İ.Ü Su Bilimleri Fakültesi Akuatik Mikrobiyal Ekoloji Laboratuvarına ulaştırılmıştır. Örnekleme istasyonlarında değişken çevresel parametreler (çözünmüş oksijen, pH, tuzluluk, sıcaklık) yerinde Multiparametre (YSI 556 MPS) kullanılarak kaydedilmiştir. Membran Filtrasyon Tekniği kullanılarak biyo-indikatör (gösterge) bakteriler fekal koliform, fekal streptokok, toplam koliform düzeyleri incelenmiştir. Spektrofotometrik yöntemler kullanılarak besin tuzları (nitrit azotu, nitrat azotu, amonyum azotu, fosfat fosforu) ve trofik düzey indikatörü klorofil-a düzeyleri belirlenmiş ve değişken çevresel parametreler ile bakteri dağılımı arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma boyunca en yüksek toplam koliform düzeyi 96x103 KOB/100 ml olarak Ağustos 2018 örneklemesinde tespit edilirken en düşük toplam koliform düzeyi 1x101 KOB/100 ml olarak Mayıs 2019 örneklemesinde tespit edilmiştir. En yüksek fekal streptokok düzeyi 49x103 KOB/100 ml olarak Kasım 2018 örneklemesinde tespit edilirken en düşük fekal streptokok düzeyi 22 x 102 KOB/100 ml olarak Şubat 2019 örneklemesinde tespit edilmiştir. En yüksek fekal koliform düzeyi 82x103 KOB/100 ml olarak Ağustos 2018 örneklemesinde tespit edilirken en düşük fekal koliform düzeyi 2x102 KOB/100 ml olarak Şubat 2019 örneklemesinde tespit edilmiştir. Çalışma süresince en yüksek toplam mezofilik aerobik heterotrofik bakteri düzeyi Temmuz 2018 örneklemesinde 92x1011KOB/ml olarak tespit edilirken en düşük düzeyi ise Şubat 2019 tarihinde 1x109 KOB/ml olarak tespit edilmiştir. Çalışma boyunca deniz suyu sıcaklık değerleri en düşük 6,89 C° en yüksek 25,7 C°, pH değerleri en düşük 3,60 en yüksek 11,55 olarak kaydedilmiştir. En düşük çözünmüş oksijen değeri 1,66 mg/l, en yüksek 19,98 mg/l, en düşük tuzluluk değerleri ‰ 21,18 psu en yüksek tuzluluk 29,11 psu olarak kaydedilmiştir. Kınalıada kıyısal alanında tespit edilen biyo-indikatör bakteri dağılımı bölgede insan aktivitelerine bağlı kirlilik varlığını göstermiştir. Kınalıada kıyısal alanında belirlenen fekal koliform, total koliform ve fekal streptokok düzeylerinde mevsimlere bağlı olarak azalma ve çoğalmalar tespit edilse de bakteri düzeyleri yasal olarak kabul edilen sınırların üzerinde tespit edilmiştir. Örnekleme boyunca sınır değerlerin üzerinde tespit edilen biyo- indikatör bakteri varlığı ekosistem sağlığı ve halk sağlığı açısından bölgede potansiyel bir risk oluştuğunu göstermektedir. Marmara Denizi Kınalıada kıyısal alanı ve ilişkili olduğu tüm adalar ekosisteminde bakteri dağılımına yönelik potansiyel riski önlemek için bakteriyolojik kirlilik kaynaklarının kontrolünün sağlanması ve uzun süreli bakteriyolojik çalışmalarla bölgenin izlenmesi gerekmektedir.